Thêm cơ hội cho trẻ bị teo thực quản bẩm sinh

Chưa tới 1 năm, Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Khánh Hòa phẫu thuật thành công 3 trường hợp trẻ mắc teo thực quản bẩm sinh. Thành công trên đánh dấu bước tiến trong phát triển chuyên môn sâu về phẫu thuật sơ sinh, góp phần giúp trẻ mắc dị tật bẩm sinh phức tạp được điều trị ngay tại địa phương.

Những ca phẫu thuật thành công ban đầu

Đầu tháng 10, BVĐK Khánh Hòa tiếp nhận trẻ sinh non 34 tuần cân nặng 1,3kg, với dấu hiệu suy hô hấp. Kết quả thăm khám và chụp phim xác định trẻ bị teo thực quản nặng (type C), trên nền sinh non, nhẹ cân, viêm phổi nặng và rối loạn đông máu. Trước tình trạng nguy kịch của bệnh nhi, các bác sĩ liên chuyên khoa sơ sinh, ngoại nhi, gây mê và huyết học đã hội chẩn, thống nhất truyền huyết tương tươi để điều chỉnh rối loạn đông máu, sau đó tiến hành phẫu thuật cấp cứu cho trẻ. Các phẫu thuật viên đã tiến hành thắt đường dò khí thực quản, làm sạch mép hai đầu đoạn thực quản bị teo và khâu nối 2 đầu trực tiếp với nhau để tái lập sự liên tục của ống thực quản. Sau mổ, trẻ được điều trị tích cực tại Khoa Nhi và hiện tại trẻ đã tự thở, tự bú.

Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa thực hiện phẫu thuật ca teo thực quản bẩm sinh.

Anh Vũ Trần Ký (phường Đông Hòa, tỉnh Đắk Lắk) cha của bệnh nhi cho biết, sau khi chào đời ở cơ sở y tế tư nhân, bé có nhiều đờm, dịch và phải được theo dõi khoảng 1 tuần nhưng tình trạng không ổn định nên được chuyển đến BVĐK Khánh Hòa. Tại đây, gia đình được thông báo bé mắc teo thực quản bẩm sinh và cần phẫu thuật cấp cứu. Gia đình lúc đó rất lo vì bé sinh thiếu tháng, nhẹ cân, lại mắc dị tật bẩm sinh. Nhưng sau khi được các bác sĩ giải thích, gia đình đã tin tưởng và quyết định để bé phẫu thuật tại BVĐK Khánh Hòa.

Trước đó, con của chị Võ Thị Kiều My (xã Suối Hiệp) được phát hiện bị teo thực quản bẩm sinh sau sinh 1 ngày tại BVĐK Khánh Hòa. Bé không thể bú, suy hô hấp nặng và được chỉ định phẫu thuật sớm mới có cơ hội sống. Tuy nhiên, do trẻ quá nhỏ, sức khỏe không đảm bảo nên được chuyển vào Phòng Hồi sức sơ sinh của Khoa Nhi để thở máy, nuôi sống bằng tĩnh mạch. Qua tầm soát, ê-kíp bác sĩ phát hiện ngoài teo thực quản, trẻ còn bị ống thông vào phổi gây tình trạng viêm phổi nặng, suy tim nhẹ. Sau 2 ngày nuôi dưỡng, trẻ được ê-kíp y, bác sĩ của Khoa Nhi, Khoa Ngoại Tổng quát và Khoa Phẫu thuật Gây mê - Hồi sức phối hợp phẫu thuật cắt bỏ ống thông vào phổi; đồng thời cắt và nối 2 đầu ống thực quản tại phần teo. Sau 3 giờ thực hiện, ca phẫu thuật kết thúc thành công.

Từng bước làm chủ kỹ thuật chuyên sâu

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Tồn - Phó Giám đốc BVĐK Khánh Hòa cho biết, đây là dị tật hiếm gặp, với tỷ lệ khoảng 1/4.000 trẻ sinh ra. Trước đây, do hạn chế về nhân lực, chuyên môn, trang thiết bị nên bệnh viện chưa triển khai được phẫu thuật tạo hình thực quản điều trị teo thực quản bẩm sinh. Các trường hợp mắc dị tật này, đặc biệt là trẻ sinh non, nhẹ cân, thường phải chuyển đến các bệnh viện chuyên khoa tại TP. Hồ Chí Minh để điều trị.

Những năm gần đây, BVĐK Khánh Hòa được các chuyên gia trong và ngoài nước hỗ trợ đào tạo, chuyển giao kỹ thuật phẫu thuật teo thực quản bẩm sinh cho đội ngũ ngoại nhi. Đồng thời, tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật gây mê nhi đối với các trường hợp trẻ sơ sinh, sinh non, nhẹ cân mắc dị tật phức tạp. Trong đó, có sự hỗ trợ của đoàn chuyên gia do Giáo sư Nguyễn Xuân Nam đến từ Hoa Kỳ. Chưa đầy 1 năm tiếp nhận chuyển giao, bệnh viện đã tự chủ triển khai phẫu thuật thành công 3 trường hợp teo thực quản bẩm sinh. “Phẫu thuật teo thực quản bẩm sinh là kỹ thuật rất khó, nhất là ở trẻ sinh non, nhẹ cân hoặc có các bệnh lý phối hợp. Nơi phẫu thuật tập trung nhiều cơ quan trọng yếu như tim, động mạch chủ, các mạch máu lớn, màng phổi và dây thần kinh… Các phẫu thuật viên phẫu thuật trên một cơ thể sơ sinh vô cùng nhỏ bé, do đó đòi hỏi độ chính xác tuyệt đối, vì chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng”, bác sĩ Nguyễn Thanh Tồn cho biết.

Bác sĩ kiểm tra vết mổ cho trẻ sau phẫu thuật.

Bên cạnh kỹ năng phẫu thuật, gây mê và hồi sức sơ sinh giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Trẻ sinh non dễ gặp các vấn đề về hô hấp, tuần hoàn và đông máu. Do đó, việc đánh giá trước mổ, kiểm soát các rối loạn đi kèm, theo dõi sát trong phẫu thuật và chăm sóc hậu phẫu phải được thực hiện đồng bộ. Hiện nay, BVĐK Khánh Hòa đã xây dựng ê-kíp phẫu thuật gồm 3 phẫu thuật viên được đào tạo về kỹ thuật phẫu thuật teo thực quản bẩm sinh; 2 bác sĩ chuyên ngành gây mê nhi. Cùng với đó, Đơn vị Hồi sức Nhi sơ sinh (thuộc Khoa Nhi) đảm nhiệm việc hồi sức, chăm sóc và theo dõi trẻ trước, trong và sau phẫu thuật. Đây là nền tảng quan trọng để bệnh viện từng bước xây dựng năng lực điều trị các dị tật bẩm sinh phức tạp ở trẻ sơ sinh. “Thời gian tới, BVĐK Khánh Hòa tiếp tục phối hợp với các chuyên gia để phát triển thêm kỹ thuật chuyên sâu trong lĩnh vực nhi khoa và phẫu thuật sơ sinh. Trong đó, Giáo sư Nguyễn Xuân Nam sẽ tiếp tục hỗ trợ và kết nối các bác sĩ chuyên ngành gây mê, nhi và tai mũi họng để hỗ trợ chuyên môn cho bệnh viện”, bác sĩ Nguyễn Thanh Tồn chia sẻ.

C.ĐAN