Sơ cứu, bảo quản chi thể bị đứt lìa đúng cách: Tăng cơ hội phẫu thuật nối lại thành công

Những tai nạn trong lao động, sinh hoạt khi sử dụng các loại máy móc, thiết bị có gắn lưỡi cắt sắc dễ dẫn tới đứt lìa chi thể. Khi xảy ra tai nạn thuộc dạng này, bên cạnh việc cầm máu và đưa nạn nhân đến bệnh viện trong thời gian sớm nhất thì cách bảo quản phần chi thể bị đứt đúng kỹ thuật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cho việc tăng tỷ lệ thành công của ca phẫu thuật.

Tỷ lệ phẫu thuật thành công cao

Mới đây, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa tiếp nhận bệnh nhân D.T.C (25 tuổi, xã Bắc Ninh Hòa) bị tai nạn lao động khi đang sử dụng máy cắt cỏ. Lưỡi dao của máy văng ra gây tổn thương nghiêm trọng vùng cổ chân phải, gần như cắt lìa bàn chân. Ngay khi tiếp nhận, bệnh nhân đã trong tình trạng choáng nặng, vùng cổ chân bị tổn thương nghiêm trọng. Các bác sĩ Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Bỏng của bệnh viện lập tức kích hoạt quy trình báo động đỏ và tiến hành phẫu thuật cấp cứu. Sau 3 giờ phẫu thuật, các bác sĩ của trung tâm đã nối thành công cổ chân bị đứt cho bệnh nhân bằng các biện pháp: Kết hợp xương cổ chân, nối vi phẫu động mạch chày sau và mu chân, khâu nối vi phẫu mạch máu và dây thần kinh, nối gân đứt. Hiện nay, bàn chân của bệnh nhân hồng ấm, vết mổ ổn định, các ngón chân vận động được, có cải thiện cảm giác da vùng mu chân.

Bác sĩ Trần Ngọc Khanh - Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa (người thực hiện phẫu thuật chính) cho biết: “Đây là trường hợp có tổn thương rất nặng. Khó khăn lớn nhất là kiểm soát và phòng ngừa nhiễm trùng, bởi vết thương do máy cắt cỏ thường chứa nhiều dị vật, đất cát, cỏ… làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và ảnh hưởng đến kết quả khâu nối”.

Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa trung bình mỗi năm tiếp nhận khoảng 10 trường hợp liên quan đến đứt chi thể, đứt gân. Tỷ lệ phẫu thuật khâu nối vi phẫu thành công khoảng 90%. Tuy nhiên, các bác sĩ lưu ý, không phải trường hợp đứt lìa chi thể nào cũng có thể nối lại. Khả năng điều trị phụ thuộc vào vị trí, mức độ tổn thương, thời gian từ khi xảy ra tai nạn đến khi được cấp cứu, cũng như cách sơ cứu và bảo quản phần chi bị đứt.

Các bác sĩ Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa thực hiện ca phẫu thuật nối chi.

Cần bảo quản chi thể đúng cách

Không chỉ máy cắt cỏ, các loại máy cưa, máy cắt và thiết bị có lưỡi sắc trong lao động, sản xuất, sinh hoạt cũng có thể gây những chấn thương nghiêm trọng, làm tổn thương đồng thời xương, mạch máu, thần kinh, gân và phần mềm. Trong những trường hợp đứt hoặc gần đứt chi thể, sơ cứu ngay tại hiện trường là bước rất quan trọng. Tuy nhiên, bên cạnh việc cầm máu cho người bị nạn, bảo quản phần chi bị đứt đúng cách cũng là yếu tố cần đặc biệt lưu ý.

Theo bác sĩ Trần Ngọc Khanh, khi gặp trường hợp đứt lìa chi thể, trước hết cần nhanh chóng băng ép để cầm máu. Nếu băng ép không hiệu quả mới sử dụng ga-rô và phải thực hiện đúng kỹ thuật nhằm hạn chế tổn thương thêm. Đối với phần chi bị tách rời, tuyệt đối không được bỏ qua bước bảo quản. Phần chi cần được rửa sạch, bọc bằng gạc khô vô trùng, cho vào túi ni-lông kín rồi đặt túi vào xô hoặc vật chứa có nước đá để bảo quản. Tuyệt đối không đặt trực tiếp phần chi bị đứt lên đá hoặc ngâm trực tiếp với nước đá bởi nhiệt độ quá lạnh có thể gây tổn thương mô, ảnh hưởng đến khả năng phẫu thuật nối lại sau đó.

Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Đình Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cho biết, hầu hết các trường hợp đứt lìa chi thể được tiếp nhận tại trung tâm đều xử trí ngay tại đơn vị. Kỹ thuật vi phẫu cũng là một trong những kỹ thuật chuyên sâu được trung tâm tiếp nhận và phát triển hơn 20 năm. Đơn vị đã được các chuyên gia vi phẫu của Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình chuyển giao kỹ thuật. Đến nay, các đoàn chuyên gia vẫn tiếp tục hỗ trợ, chuyển giao thêm những kỹ thuật chuyên sâu. “Việc bảo quản các chi đứt lìa đúng cách sẽ giúp bác sĩ có thể tiếp nhận, đánh giá và thực hiện phẫu thuật tốt hơn. Ngược lại nếu phần chi bị đứt không được bảo quản tốt thì dù người bệnh đến bệnh viện khả năng khâu nối thành công cũng bị ảnh hưởng”, bác sĩ Thành khuyến cáo.

Tai nạn có thể xảy ra chỉ trong vài giây, nhưng hậu quả có thể kéo dài suốt phần đời còn lại. Chủ động tuân thủ các quy định an toàn khi sử dụng máy móc, thiết bị có lưỡi cắt, đồng thời trang bị kiến thức sơ cứu cơ bản sẽ giúp người dân có thêm khả năng ứng phó khi sự cố xảy ra.

C.ĐAN