Quản lý chặt các khoản thu đầu năm học

Các khoản thu đầu năm học luôn là vấn đề được các bậc phu huynh quan tâm. Để thống nhất trong chỉ đạo và triển khai, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành văn bản về việc thực hiện chính sách học phí, hỗ trợ người học và các khoản thu trong lĩnh vực GD-ĐT năm học 2026 - 2027. Trao đổi về nội dung này, ông Vũ Ngọc Đương - Giám đốc Sở GD-ĐT cho biết:

Ông Vũ Ngọc Đương

- Để bảo đảm nguyên tắc chung trong quản lý các khoản thu, sở đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục chỉ được tổ chức thu những khoản thu có căn cứ pháp lý, đúng đối tượng, đúng thẩm quyền, đúng mức thu và đúng mục đích theo quy định; không được tự đặt ra hoặc tổ chức thu các khoản thu ngoài quy định. Các khoản thu trong cơ sở giáo dục phải được phân loại, quản lý và hạch toán riêng theo tính chất, gồm: Khoản thu thực hiện theo chính sách của Nhà nước; khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục; khoản thu theo thỏa thuận; khoản thu hộ, chi hộ; khoản tài trợ, viện trợ, đóng góp tự nguyện và các khoản thu hợp pháp khác. Việc tổ chức thu phải bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả; phù hợp với nhu cầu thực tế, điều kiện tổ chức hoạt động của cơ sở giáo dục và khả năng đóng góp của người học, cha mẹ HS theo đúng quy định của pháp luật. Các trường không được lợi dụng danh nghĩa xã hội hóa, tự nguyện, thỏa thuận, ban đại diện cha mẹ HS hoặc các tổ chức, cá nhân khác để đặt ra khoản thu trái quy định; không được biến khoản thu tự nguyện thành khoản thu bắt buộc dưới bất kỳ hình thức nào; không thu gộp nhiều khoản thu khác nhau thành một khoản thu chung; không thu vượt mức quy định; không thu các khoản thuộc trách nhiệm bảo đảm của ngân sách nhà nước.

Thủ trưởng cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm trước cơ quan quản lý có thẩm quyền và trước pháp luật về việc tổ chức thu, quản lý, sử dụng, hạch toán và công khai các khoản thu của đơn vị.

- Ông cho biết quy định về kinh phí hoạt động của ban đại diện cha mẹ học sinh? 

- Về kinh phí hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS, các cơ sở giáo dục công lập và ban đại diện cha mẹ HS thực hiện đúng quy định tại Thông tư số 55, ngày 22-11-2011 của Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành Điều lệ ban đại diện cha mẹ HS. Nhà trường không được lợi dụng danh nghĩa ban đại diện cha mẹ HS để thu các khoản thu ngoài quy định tại Thông tư số 55; không được thông qua ban đại diện cha mẹ HS để thực hiện các dịch vụ, liên doanh, liên kết, sử dụng tài sản công trái quy định. Ban đại diện cha mẹ HS chỉ được thu các khoản phục vụ trực tiếp cho hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS, không quy định mức kinh phí ủng hộ bình quân cho các cha mẹ HS. 

Các cơ sở giáo dục không được quy định khoản thu liên quan đến kinh phí hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS trường. Giáo viên chủ nhiệm các lớp không được phép thay mặt ban đại diện cha mẹ HS lớp để thu kinh phí hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS. Hiệu trưởng nhà trường chịu trách nhiệm giám sát việc triển khai hình thành kinh phí hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS, nghiêm cấm việc thu bình quân. Không được sử dụng kinh phí hoạt động của ban đại diện cha mẹ HS để chi các nội dung theo quy định tại Điều 4 khoản 10 Thông tư số 55 của Bộ GD-ĐT (bảo vệ cơ sở vật chất của nhà trường; bảo đảm an ninh nhà trường; trông coi phương tiện tham gia giao thông của HS; vệ sinh lớp học, vệ sinh trường; khen thưởng cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường; mua sắm máy móc, trang thiết bị, đồ dùng dạy học cho trường, lớp học hoặc cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường; hỗ trợ công tác quản lý, tổ chức dạy học và các hoạt động giáo dục; sửa chữa, nâng cấp, xây dựng mới các công trình của nhà trường).

- Năm học này, các chính sách về miễn, hỗ trợ học phí, sách giáo khoa; danh mục và mức thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục được thực hiện như thế nào?

- Thực hiện chính sách miễn học phí đối với trẻ em mầm non, HS phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông trong cơ sở giáo dục công lập theo quy định của pháp luật và Nghị quyết số 17, ngày 8-7-2026 của HĐND tỉnh, các cơ sở giáo dục công lập không tổ chức thu học phí đối với các đối tượng thuộc diện được miễn học phí. Đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và cơ sở giáo dục công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư, việc xác định mức học phí theo mức được cấp có thẩm quyền quy định và làm căn cứ xác định kinh phí ngân sách nhà nước cấp bù theo quy định. Mức học phí học trực tuyến (học online) đối với cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập bằng 80% mức học phí học trực tiếp.

Ngoài ra, từ năm học 2026 - 2027, tỉnh cũng thực hiện Nghị định số 271, ngày 3-7-2026 của Chính phủ quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp; Nghị quyết số 32, ngày 27-8-2026 của HĐND tỉnh quy định thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa cho HS trên địa bàn tỉnh theo lộ trình đề ra. 

Theo Nghị định số 66, ngày 2-3-2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Giáo dục, UBND tỉnh quyết định chi tiết danh mục các khoản thu, mức thu và cơ chế quản lý thu, chi đối với dịch vụ tuyển sinh, dịch vụ phục vụ và hỗ trợ hoạt động giáo dục, đào tạo trong các cơ sở giáo dục công lập thuộc phạm vi quản lý. Hiện nay, Sở GD-ĐT đang hoàn thiện hồ sơ, tham mưu UBND tỉnh xem xét, ban hành quyết định quy định về danh mục và mức thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục. Trong thời gian chưa có văn bản của cấp có thẩm quyền quy định cụ thể, các cơ sở giáo dục không tự xây dựng danh mục, mức thu và không tổ chức thu đối với các khoản dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục.

Bên cạnh đó, sở cũng có những chỉ đạo cụ thể về bảo hiểm y tế HS, bảo hiểm thân thể HS; vận động, tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản tài trợ; triển khai thực hiện các chính sách trợ cấp, hỗ trợ chi phí học tập và các nguồn chi hỗ trợ người học; thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt; khai thác, sử dụng tài sản công tại các cơ sở giáo dục... Trong đó, các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tuyên truyền, hướng dẫn HS, cha mẹ HS thực hiện đúng quy định về bảo hiểm y tế; tổ chức thu, nộp, quản lý và sử dụng kinh phí bảo hiểm y tế đúng quy định. Đối với bảo hiểm thân thể là khoản thu tự nguyện, cha mẹ HS có quyền lựa chọn loại hình bảo hiểm. Các trường học tạo điều kiện và phối hợp với các tổ chức bảo hiểm triển khai thực hiện công tác bảo hiểm HS, chú trọng công tác tuyên truyền, vận động để gia đình HS tự nguyện tham gia, góp phần bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cho HS.

- Trân trọng cảm ơn ông!

MAI HOÀNG (Thực hiện)