Hướng đến phát triển toàn diện cho trẻ mầm non

Chương trình giáo dục mầm non (GDMN) thí điểm năm học 2026 - 2027 hướng đến những thay đổi phù hợp với nhu cầu phát triển toàn diện của trẻ trong bối cảnh mới. Tại Khánh Hòa, ngành giáo dục đã lựa chọn 2 cơ sở giáo dục mầm non tại xã Diên Khánh và phường Ninh Chử để triển khai chương trình này.

Học qua chơi, phát triển qua trải nghiệm

Không chỉ dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, chương trình GDMN thí điểm năm học 2026 - 2027 hướng đến việc tạo dựng môi trường để trẻ được khám phá, trải nghiệm và phát triển theo khả năng của mình. Đây là chương trình kế thừa những nội dung phù hợp của chương trình hiện hành, đồng thời đổi mới theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực, linh hoạt và phù hợp với bối cảnh xã hội hiện đại. Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, chương trình chú trọng phát triển năng lực giao tiếp, tự phục vụ, tự lập, hợp tác và giải quyết vấn đề. Trẻ được khuyến khích học thông qua chơi, trải nghiệm, khám phá và sáng tạo thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một cách thụ động.

Trẻ em vui chơi tại Trường Mầm non Diên Khánh.

Nội dung giáo dục cũng được cập nhật theo hướng gần gũi với cuộc sống, gồm: Kỹ năng sống, cảm xúc - xã hội, giáo dục môi trường và bước đầu làm quen với công nghệ số. Một điểm mới đáng chú ý là chương trình tăng quyền chủ động cho nhà trường trong việc phát triển chương trình giáo dục phù hợp với đặc điểm địa phương và điều kiện thực tế. Cùng với đó, việc đánh giá trẻ được thực hiện thông qua quá trình phát triển, chú trọng sự tiến bộ của từng trẻ. Chương trình cũng đề cao giáo dục hòa nhập, cá thể hóa hoạt động giáo dục, hỗ trợ trẻ có nhu cầu đặc biệt và tạo cơ hội phát triển cho trẻ. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng tiếp tục được tăng cường, hướng đến xây dựng môi trường giáo dục mở, trong đó phụ huynh có thể đồng hành với nhà trường trong quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.

Theo bà Lê Thái Trường Thi - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), Bộ GD-ĐT đang triển khai thí điểm chương trình GDMN mới theo hướng thực chất, hiện đại, làm cơ sở để hoàn thiện và ban hành chính thức. Tại Khánh Hòa, căn cứ nguyên tắc bảo đảm tính phù hợp, khả thi, đại diện vùng miền và điều kiện cơ sở vật chất sau sắp xếp, Sở GD-ĐT đã chọn Trường Mầm non Diên Khánh (xã Diên Khánh) và Trường Mầm non Ninh Chử (phường Ninh Chử) để triển khai thí điểm chương trình. Sở đã chỉ đạo 2 trường rà soát các điều kiện phục vụ triển khai chương trình, từ đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đến cơ sở vật chất, thiết bị và môi trường giáo dục. Đây là những yếu tố quan trọng để chương trình mới được thực hiện phù hợp với thực tế, bảo đảm tính khả thi và hướng đến hiệu quả giáo dục.

Cần tiếp tục quan tâm, đầu tư

Cô Nguyễn Thị Tâm - Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Mầm non Ninh Chử cho biết, hiện nay, nhà trường có 842 trẻ và 69 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. Thực hiện chỉ đạo của Sở GD-ĐT, trường đã tiến hành rà soát các điều kiện để phục vụ công tác thí điểm chương trình GDMN mới, từ việc sắp xếp đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; cơ sở vật chất, thiết bị dạy học và môi trường giáo dục đến chuẩn bị chuyên môn và xây dựng kế hoạch giáo dục; công tác tài chính, tài sản và các điều kiện đảm bảo khác. Hiện nay, nhà trường có một số khó khăn về cơ sở vật chất (Phân hiệu 2 và điểm trường 2 thiếu phòng học, phòng chức năng, diện tích các phòng học không bảo đảm); đồ dùng, đồ chơi và thiết bị phục vụ các hoạt động khám phá, trải nghiệm, vận động, nghệ thuật và STEAM còn thiếu, chưa đa dạng... Do đó, để triển khai hiệu quả chương trình GDMN mới, trường đã kiến nghị Sở GD-ĐT, địa phương quan tâm đầu tư trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi, đặc biệt là các thiết bị phục vụ ứng dụng công nghệ thông tin trong chuyển đổi số; đồng thời trang bị thêm đồ chơi trong lớp, đồ chơi ngoài trời, đồ dùng để vật dụng cá nhân cho trẻ... 

Hoạt động dạy và học tại Trường Mầm non Thực hành (phường Bắc Nha Trang).

Đối với Trường Mầm non Diên Khánh, trường có 1 trường chính và 3 phân hiệu với 40 phòng học kiên cố, khang trang. Trường có 4 phòng giáo dục âm nhạc, phòng làm quen ngoại ngữ, 2 phòng tin học, 4 phòng thư viện, 4 bếp ăn bán trú thiết kế một chiều đạt chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và 4 khu sân chơi rộng rãi. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên hỗ trợ giáo dục cơ bản bảo đảm định mức quy định để vận hành trường mầm non sau sáp nhập. Tuy nhiên, trang thiết bị dạy học tối thiểu mới chỉ đáp ứng khoảng 50% yêu cầu đổi mới của chương trình GDMN thí điểm.

Hiện nay, cả 2 trường đều đang tập trung đổi mới mục tiêu giáo dục, chuyển từ truyền đạt thụ động sang phát triển phẩm chất và năng lực; tăng cường hoạt động trải nghiệm, tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng tiếp cận STEM/STEAM; đổi mới phương pháp quan sát, đánh giá trẻ và ứng dụng học liệu số. Các đơn vị đã tiếp cận khung chương trình thí điểm của Bộ GD-ĐT, chủ động rà soát tài liệu hướng dẫn chuyên đề (nghệ thuật, ngôn ngữ, nhận thức, thể chất, năng lực số) và tích cực sưu tầm học liệu mở, bài giảng tương tác trên môi trường mạng. Tuy nhiên, nhu cầu cấp thiết hiện nay là tiếp tục bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu cho đội ngũ giáo viên trực tiếp đứng lớp; bổ sung biên chế giáo viên và đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học cho các trường. 

Với những định hướng đổi mới, chương trình GDMN thí điểm được kỳ vọng sẽ góp phần tạo chuyển biến trong cách tổ chức các hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ; đồng thời tạo nền tảng để trẻ phát triển toàn diện, tự tin bước vào lớp 1 và những cấp học tiếp theo.

MAI HOÀNG