Nguy cơ nhiễm trùng, biến chứng nặng từ mẹo chữa bệnh dân gian

Tự ý đắp tỏi, rượu, lá cây hoặc thuốc nam lên vùng đau, vết thương với mong muốn giảm đau, nhanh lành, nhiều người không lường trước nguy cơ tổn thương nặng. Không ít trường hợp khi nhập viện đã bị nhiễm trùng, hoại tử, thậm chí phải cắt bỏ một phần chi.

Biến chứng từ những cách chữa bệnh dân gian

Mới đây, Bệnh viện Đa khoa khu vực Ninh Hòa tiếp nhận bệnh nhân N.K.D (56 tuổi, trú xã Bắc Ninh Hòa) bị bỏng da do tự đắp tỏi kết hợp rượu lên vùng đau. Bệnh nhân có tiền sử thoái hóa cột sống thắt lưng. Trước khi nhập viện 2 ngày, do đau nhức, bệnh nhân tự đắp tỏi và rượu lên vùng lưng và cẳng chân phải. Sau đó, vùng da tiếp xúc bắt đầu đỏ, phồng rộp, tổn thương ngày càng lan rộng. Tự sử dụng thêm thuốc không rõ loại nhưng không cải thiện, bệnh nhân mới đến bệnh viện. Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận vùng da cột sống thắt lưng đỏ, phồng rộp, tổn thương khoảng 15x20cm; mặt sau cẳng chân phải cũng xuất hiện tổn thương. Bệnh nhân được chẩn đoán bỏng độ II (bỏng trung bì), diện tích khoảng 5%. Sau 5 ngày điều trị và chăm sóc tích cực, các tổn thương da đã hồi phục.

Theo bác sĩ Trần Ngọc Luận - Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Ninh Hòa, tỏi tươi chứa các hợp chất sulfur, đặc biệt là allicin có thể gây kích ứng mạnh cho da khi tiếp xúc trong thời gian dài. Khi tỏi được giã dập, đắp trực tiếp và phủ kín, các hoạt chất có thể lưu lại lâu trên da, làm tăng nguy cơ bỏng, phồng rộp và tổn thương mô. Rượu có nồng độ cồn cao cũng có thể gây kích ứng, làm tổn thương hàng rào bảo vệ da. Việc kết hợp tỏi với rượu rồi đắp kín càng làm tăng nguy cơ tổn thương.

Các bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa thực hiện phẫu thuật chi dưới cho bệnh nhân.

Không chỉ gây bỏng da, việc tự điều trị bằng thuốc nam, lá cây hoặc thuốc không rõ nguồn gốc trên các vết thương còn có thể dẫn đến nhiễm trùng, hoại tử, khiến việc điều trị trở nên phức tạp. Mới đây, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa tiếp nhận bệnh nhân N.T.T (59 tuổi, phường Tây Nha Trang) bị bỏng nước sôi ở bàn chân trái. Do nghe giới thiệu, bệnh nhân tự đắp thuốc nam lên vết thương. Tuy nhiên, vết bỏng không những không lành mà ngày càng đau nhức, nhiễm trùng nặng. Vào bệnh viện, các bác sĩ phải cắt lọc toàn bộ mô hoại tử, điều trị bằng máy áp lực âm VAC nhiều lần để kiểm soát dịch, máu, mủ tại vùng nhiễm trùng, kích thích mô hạt phát triển trước khi ghép da.

Một trường hợp khác là bệnh nhân L.T.N (68 tuổi, xã Vạn Ninh) có tiền sử đau nhức xương khớp kéo dài. Bệnh nhân tự sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm corticoid và đắp lá cây không rõ loại lên vùng gối, cẳng chân trái. Khi nhập viện, vùng gối và cẳng chân xuất hiện nhiều mảng bầm tím, sưng phù, rỉ dịch mủ có mùi hôi. Bệnh nhân được hội chẩn, mổ cấp cứu để cắt lọc, súc rửa vùng tổn thương. Sau 4 ngày điều trị, tình trạng diễn tiến xấu, xuất hiện suy hô hấp; xét nghiệm cho thấy nồng độ cortisol máu giảm thấp, nghi suy tuyến thượng thận do sử dụng corticoid kéo dài. Sau khi điều trị nội khoa ổn định, bệnh nhân phải phẫu thuật đoạn chi 1/3 dưới đùi trái.

Đừng đánh đổi sức khỏe bằng mẹo chưa được kiểm chứng

Theo Trung tâm Chấn thương chỉnh hình - Bỏng, trung bình mỗi tháng, đơn vị tiếp nhận khoảng 8 - 10 trường hợp nhiễm trùng vết thương do đắp thuốc nam hoặc lá cây. Phần lớn người bệnh đã điều trị trong thời gian dài bằng các phương pháp dân gian, chỉ đến bệnh viện khi vết thương trở nặng. Khi đó, việc điều trị gặp nhiều khó khăn, một số trường hợp tử vong do biến chứng quá nặng.

Một trường hợp bị nhiễm trùng chi dưới do đắp lá điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa.

Bác sĩ chuyên khoa II Phạm Đình Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Chấn thương chỉnh hình - Bỏng, Bệnh viện Đa khoa Khánh Hòa cho biết, tự ý sử dụng corticoid hoặc thuốc giảm đau, kháng viêm mà không có chỉ định của bác sĩ có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, trong đó có suy tuyến thượng thận và làm giảm khả năng miễn dịch. Việc đắp lá cây, thuốc nam không rõ nguồn gốc lên vết thương cũng tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử, nhiễm độc, thậm chí đe dọa tính mạng. Đắp thuốc lá không rõ nguồn gốc lên vết thương dễ gây nhiều biến chứng và hậu quả khó lường, nhất là ở người có bệnh nền đái tháo đường. Nếu biến chứng còn nhẹ và người bệnh nhập viện sớm thì có thể xử lý, bảo tồn được chi. Khi tổn thương nặng, người bệnh có thể phải phẫu thuật cắt bỏ chi. Những trường hợp đã suy đa tạng thì khả năng cứu chữa rất thấp.

Các bác sĩ khuyến cáo, khi bị chấn thương, bỏng hoặc xuất hiện vết loét, người dân không nên tự ý đắp lá cây, thuốc nam, tỏi, rượu hay bôi dầu nóng lên vùng tổn thương. Những cách làm này không những không giúp vết thương nhanh lành mà còn có thể làm tổn thương mô, tăng nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng và hoại tử. Khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định đúng nguyên nhân và điều trị phù hợp. Đừng để một mẹo chữa bệnh chưa được kiểm chứng phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí bằng cả một phần cơ thể.

C.ĐAN