Dự thảo sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024: Hướng đến thuận lợi cho người tham gia

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 đề xuất nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người lao động (NLĐ), người tham gia và thụ hưởng chính sách. Việc hoàn thiện các quy định được kỳ vọng góp phần mở rộng diện bao phủ BHXH, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng quỹ BHXH.

Hoàn thiện chính sách, bảo đảm quyền lợi người tham gia

Theo tờ trình của Chính phủ trình Quốc hội, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHXH năm 2024 tập trung rà soát, điều chỉnh các quy định nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Tư vấn chính sách bảo hiểm xã hội cho người dân.

Một trong những nội dung đáng chú ý là hoàn thiện quy định về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, trong đó có người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố hưởng phụ cấp từ ngân sách nhà nước. Dự thảo cũng đề xuất cơ chế xem xét mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số và một số nhóm có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên khác, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ. 

Bên cạnh đó, dự thảo đề xuất sửa đổi quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hướng cho phép cá nhân NLĐ trực tiếp tham gia trên cơ sở tự nguyện. Đây là một trong những giải pháp nhằm đa dạng hóa hình thức tích lũy tài chính cho tuổi già, góp phần nâng cao khả năng bảo đảm thu nhập khi hết tuổi lao động.

Đối với các chế độ BHXH, dự thảo tập trung rà soát quy định về trợ cấp một lần khi nghỉ hưu, trợ cấp tuất một lần đối với người tham gia BHXH tự nguyện và cơ chế thực hiện trợ cấp thai sản. Các nội dung này được nghiên cứu theo hướng hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo điều kiện để việc giải quyết chế độ được thực hiện thống nhất, phù hợp với thực tiễn.

Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính

Cùng với hoàn thiện các chế độ, dự thảo cũng đề xuất điều chỉnh một số quy định về ủy quyền thực hiện thủ tục BHXH theo hướng bỏ quy định về thời hạn có hiệu lực tối đa 12 tháng của văn bản ủy quyền. Nếu được thông qua, nội dung này sẽ tạo thêm thuận lợi cho người tham gia khi thực hiện các thủ tục thông qua người được ủy quyền, nhất là những trường hợp gặp khó khăn trong việc trực tiếp liên hệ cơ quan BHXH.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại bộ phận một cửa của Bảo hiểm xã hội tỉnh.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất rà soát, cắt giảm thành phần hồ sơ, đơn giản hóa trình tự, thủ tục giải quyết chế độ trên cơ sở khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Việc tận dụng dữ liệu sẵn có được kỳ vọng góp phần giảm giấy tờ phải cung cấp, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả phục vụ của cơ quan BHXH. Một nội dung khác được quan tâm là đề xuất điều chỉnh hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH theo hướng thông qua tài khoản của người thụ hưởng. Đây là định hướng nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, tăng tính thuận tiện, minh bạch trong chi trả chính sách. 

Theo ông Lê Văn Điệp - Quyền Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia BHXH tỉnh, việc sửa đổi, bổ sung Luật BHXH năm 2024 có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hoàn thiện chính sách an sinh xã hội. Những nội dung được đề xuất không chỉ hướng đến tháo gỡ khó khăn trong tổ chức thực hiện mà còn liên quan trực tiếp đến quyền lợi, nghĩa vụ của NLĐ và người tham gia BHXH. Trong quá trình hoàn thiện chính sách, người dân, NLĐ và người sử dụng lao động cần quan tâm theo dõi các nội dung dự kiến sửa đổi, nhất là những quy định liên quan đến đối tượng tham gia, điều kiện hưởng và thủ tục giải quyết chế độ. Qua đó, chủ động cập nhật thông tin, thực hiện đúng quy định của pháp luật và bảo đảm quyền lợi của mình.

Việc sửa đổi, bổ sung Luật BHXH năm 2024 là quá trình tiếp tục hoàn thiện chính sách an sinh xã hội, hướng đến mở rộng diện bao phủ, nâng cao chất lượng phục vụ và bảo đảm quyền lợi của người tham gia. BHXH tỉnh khuyến nghị người dân, NLĐ và doanh nghiệp thường xuyên theo dõi thông tin từ cơ quan BHXH và các cơ quan có thẩm quyền; đồng thời tiếp tục thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ theo quy định hiện hành. Những nội dung sửa đổi chỉ được áp dụng khi được cấp có thẩm quyền thông qua, ban hành và có hiệu lực theo quy định.

MAI HOÀNG