Nghề làm chổi đót ở xã Suối Hiệp

Hơn 45 năm qua, nghề làm chổi đót gắn bó với nhiều gia đình ở xã Suối Hiệp. Từ những bông đót, qua đôi bàn tay khéo léo của người thợ đã làm nên những cây chổi phục vụ nhu cầu vệ sinh, quét dọn thường ngày và tạo thêm thu nhập cho người dân. 

Những sản phẩm chất lượng

Trên con đường nhỏ vào thôn Hội Phước (xã Suối Hiệp) mùi đót phảng phất theo từng làn gió nhẹ. Trong căn nhà nhỏ, bà Lê Thị Ngã (sinh năm 1963) cẩn thận chọn từng cọng đót để chuẩn bị làm chổi. Tay trái giữ bó đót, tay phải tước, lựa rồi gom từng cọng cho đều và nhanh tay buộc lại. Bó này vừa lựa xong, bà lại kéo bó khác về phía mình, công việc cứ thế lặp lại. “Tôi làm nghề này cũng mấy chục năm rồi. Tuy thu nhập không cao nhưng cũng giải quyết được công việc lúc nông nhàn”, bà Ngã chia sẻ. 

Gia đình ông Hồ Sáng làm nghề bó chổi đót.

Khác với bà Ngã chỉ làm chổi đót lúc nông nhàn, gia đình ông Hồ Sáng (thôn Hội Phước) lại chuyên làm chổi đót để cung cấp cho thị trường. Gia đình ông Sáng có nhiều thế hệ gắn bó với nghề, người trước chỉ dạy cho người sau để làm nên những chiếc chổi bền đẹp. Theo chia sẻ của ông Sáng, công việc này đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì ở từng khâu. Từ chọn đót, phơi, tước, bó đến đóng nòng, buộc dây..., mỗi công đoạn đều cần sự khéo léo, cẩn thận. Một chiếc chổi chất lượng tốt là phải cầm chắc tay, đủ đót, sử dụng được lâu. Người làm chổi không vì lợi nhuận mà bớt đót làm giảm chất lượng, mất uy tín với khách hàng.

Qua tìm hiểu, nghề làm chổi đót xuất hiện ở xã Suối Hiệp vào khoảng năm 1980. Hiện nay, trên địa bàn xã nghề làm chổi đót được duy trì và tập trung chủ yếu ở các thôn: Hội Phước, Thủy Xương, Vĩnh Cát. Mỗi ngày, một số lượng lớn chổi đót từ các gia đình trong xã được đưa ra thị trường. Với giá thành từ 50.000 đồng đến 55.000 đồng/cây tùy từng loại đã mang đến một nguồn thu cho người dân. 

Tìm hiểu trong toàn tỉnh, nghề làm chổi đót xuất hiện ở khá nhiều nơi tại các xã, phường: Bắc Nha Trang, Tây Ninh Hòa, Bắc Ninh Hòa... Nhưng những chiếc chổi đót xuất xứ từ xã Suối Hiệp vẫn có những lợi thế riêng được khách hàng ưa chuộng. Chổi từ xã Suối Hiệp có những cọng đót được lựa chọn kỹ, bó chặt, nẹp chắc vào cán giúp cây chổi giữ được độ chắc chắn nên khi quét các sợi đót tỏa đều, góp phần gom bụi, rác nhỏ trên bề mặt hiệu quả. Nếu sử dụng và bảo quản đúng cách, một cây chổi có thể sử dụng được hơn 1 năm. 

Liên kết để phát triển

Hiện nay, sản phẩm chổi đót của người dân ở xã Suối Hiệp chủ yếu được bỏ mối cho các cửa hàng tạp hóa, hộ kinh doanh, thương lái trong và ngoài địa phương. Tuy nhiên, do quy mô sản xuất nhỏ lẻ nên việc duy trì nguồn nguyên liệu và tìm đầu ra sản phẩm vẫn còn gặp những khó khăn. Nhằm tạo điều kiện để các hộ cùng làm nghề liên kết, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ nhau trong sản xuất, Hội Nông dân xã Suối Hiệp vừa ra mắt Tổ hội Nông dân nghề nghiệp chổi đót với 7 thành viên.

Tham gia tổ liên kết, các thành viên được Hội Nông dân xã hỗ trợ giới thiệu, quảng bá sản phẩm thông qua các kênh thông tin, truyền thông của hội. Từ đó, sản phẩm chổi đót được mở rộng thị trường tiêu thụ, tiếp cận thêm nhiều đối tượng khách hàng. Ngoài ra, tổ liên kết cũng góp phần thắt chặt mối quan hệ hợp tác giữa các hộ sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm, tạo đầu ra ổn định hơn cho nghề. Theo ông Hồ Nga - Trưởng thôn Hội Phước, việc thành lập Tổ hội Nông dân nghề nghiệp chổi đót là tín hiệu đáng mừng. Điều này không chỉ giúp những người đang làm nghề có thêm điều kiện chia sẻ kinh nghiệm mà còn để những hộ dân khác trong xã có nhu cầu học nghề, làm nghề có thể tìm đến và được hướng dẫn.

Còn ông Võ Văn Cường - Chủ tịch Hội Nông dân xã Suối Hiệp cho biết, thời gian tới, hội sẽ tiếp tục vận động, khuyến khích thêm nhiều hộ làm nghề tham gia vào Tổ hội Nông dân nghề nghiệp chổi đót. Đồng thời, tạo điều kiện để các thành viên trao đổi kinh nghiệm, tìm kiếm thị trường và từng bước xây dựng hướng phát triển phù hợp cho sản phẩm chổi đót. Việc duy trì nghề không chỉ giúp người dân có thêm sinh kế mà còn góp phần lưu giữ những kỹ thuật, kinh nghiệm làm nghề được truyền lại qua nhiều thế hệ.

THỦY NHƯ