Đẩy nhanh tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp

Thanh tra Chính phủ vừa thông báo Kết luận thanh tra cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn tỉnh. Bên cạnh chỉ ra những tồn tại, hạn chế cần khắc phục, kết luận cho thấy tỉnh đang tập trung rà soát, đẩy nhanh xử lý hàng trăm cơ sở nhà, đất dôi dư, từng bước đưa tài sản công vào khai thác, sử dụng hiệu quả, góp phần khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Tổng Thanh tra Chính phủ đã ban hành Kết luận thanh tra số 468 ngày 20-7-2026 về cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại tỉnh Khánh Hòa. Ngày 12-8-2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu có ý kiến chỉ đạo thực hiện kết luận thanh tra tại Thông báo số 7945 của Văn phòng Chính phủ.

Đã xử lý 115 cơ sở nhà, đất

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, những năm gần đây, tỉnh đã quan tâm, theo dõi, đôn đốc các đơn vị rà soát tình hình quản lý, sử dụng và xử lý nhà, đất công. Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh có 2.547 cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý. Trong đó, xác định 343 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp với tổng diện tích nhà hơn 146.288m², tổng diện tích đất hơn 646.521m². UBND tỉnh đã quyết định chuyển giao các cơ sở này về các xã, phường; Trung tâm Quản lý Nhà và Chung cư; Trung tâm Phát triển quỹ đất để quản lý, xử lý, khai thác.

Một cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp tại khu vực phía nam tỉnh.

Đáng chú ý, quá trình xử lý nhà, đất dôi dư đã có chuyển biến. Theo báo cáo của Sở Tài chính được Thanh tra Chính phủ dẫn tại thông báo, đến ngày 19-6-2026, tỉnh đã xử lý 115/343 cơ sở nhà, đất dôi dư. Đối với 228 cơ sở còn lại, tỉnh đã xác định tương đối rõ hướng xử lý. Cụ thể, có 37 cơ sở đã xác định được đơn vị quản lý, sử dụng nhưng cần sửa chữa, cải tạo để đưa vào sử dụng đúng mục đích; cần khẩn trương lập dự toán và bố trí nguồn lực. Có 128 cơ sở thuộc diện cho thuê nhà, đất, cần thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá để xác định giá cho thuê, báo cáo cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; 63 cơ sở thực hiện thanh lý tài sản trên đất để bán đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.

Trước đó, sau khi UBND tỉnh thống nhất phương án xử lý, Sở Tài chính đã đề xuất hướng xử lý toàn bộ 343 cơ sở. Theo đó, 132 cơ sở giao đơn vị sự nghiệp quản lý, khai thác; 79 cơ sở bố trí làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, kho của các cơ quan, tổ chức, đơn vị; 1 cơ sở của UBND xã Vạn Hưng bố trí làm khu tái định cư; 14 cơ sở thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án; 27 cơ sở bố trí làm nhà văn hóa, sinh hoạt cộng đồng; 63 cơ sở thanh lý tài sản trên đất để bán đấu giá quyền sử dụng đất và 27 cơ sở thanh lý tài sản trên đất phục vụ mục đích công cộng.

Khắc phục tồn tại, khơi thông nguồn lực

Bên cạnh kết quả đạt được, Thanh tra Chính phủ chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong quá trình quản lý, sắp xếp và xử lý nhà, đất dôi dư. Trong 343 cơ sở, có 103 cơ sở chưa đầy đủ hồ sơ pháp lý về nhà, đất, gồm 86 cơ sở chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và 17 cơ sở bị thất lạc hồ sơ. Việc cập nhật dữ liệu về tài sản công đối với 343 cơ sở cũng chưa hoàn thành.

Quá trình bàn giao, tiếp nhận và đưa tài sản vào khai thác cũng còn những bất cập. Thanh tra Chính phủ xác định 23 cơ sở nhà, đất đã được giao khai thác, sử dụng nhưng chưa phù hợp quy hoạch sử dụng đất; 9/20 cơ sở được kiểm tra về định mức, tiêu chuẩn chưa bảo đảm quy định. Một số cơ sở được địa phương thực hiện theo hình thức “tạm giao”, trong khi đây không phải hình thức xử lý cơ sở nhà, đất sau sắp xếp theo quy định.

Một cơ sở nhà đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn tỉnh.

Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND tỉnh tiếp tục rà soát, ban hành đầy đủ, kịp thời các văn bản thuộc thẩm quyền trong lĩnh vực quản lý, sử dụng tài sản công; tăng cường chỉ đạo, đôn đốc các cơ quan tham mưu thực hiện đúng tiến độ, chấm dứt tình trạng chậm trễ, kéo dài. Đồng thời, tỉnh phải cập nhật đầy đủ, chính xác hồ sơ nhà, đất và cơ sở dữ liệu tài sản công; rà soát hiện trạng, hạch toán, theo dõi và quản lý tài sản theo quy định.

Đối với các trường hợp giao nhà, đất không đúng thẩm quyền hoặc thực hiện dưới hình thức “tạm giao”, Thanh tra Chính phủ yêu cầu rà soát, chuyển sang hình thức xử lý đúng quy định. Đối với 23 cơ sở được giao quản lý, sử dụng không phù hợp quy hoạch, cần điều chỉnh phương án sử dụng hoặc đề xuất điều chỉnh, cập nhật quy hoạch theo thẩm quyền.

Đặc biệt, Thanh tra Chính phủ đề nghị tỉnh khẩn trương thực hiện dứt điểm phương án xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư đã được phê duyệt; kiểm tra, thanh tra những cơ sở đã có phương án, kế hoạch xử lý, khai thác nhưng chậm đưa vào sử dụng, tránh kéo dài gây lãng phí nguồn lực nhà nước.

Việc đã xác định cụ thể hướng xử lý đối với từng nhóm tài sản và kết quả xử lý 115 cơ sở đến ngày 19-6 cho thấy công tác giải quyết nhà, đất dôi dư của tỉnh đang có chuyển biến. Thực hiện kết luận của Thanh tra Chính phủ cũng là cơ sở để tỉnh tiếp tục rà soát, tháo gỡ những vướng mắc về pháp lý, quy hoạch, phương án khai thác; đẩy nhanh đưa các cơ sở đủ điều kiện vào sử dụng, cho thuê hoặc đấu giá theo quy định. Qua đó, hạn chế tài sản công bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả và khơi thông nguồn lực đất đai, tài sản công cho phát triển kinh tế - xã hội.

MẠNH HÙNG