Chuyển từ ứng phó thụ động sang chủ động phòng ngừa thiên tai

Trước những biến đổi ngày càng cực đoan và bất thường của thiên tai, việc chuyển từ ứng phó thụ động sang chủ động phòng ngừa, tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống hạ tầng và phát huy tối đa sức mạnh tại chỗ trở thành mệnh lệnh sống còn. Những trao đổi của các cơ quan quản lý, lực lượng vũ trang và chính quyền địa phương về những bài học thực chiến cùng các giải pháp căn cơ dưới đây nhằm bảo vệ an toàn cho sản xuất, chuỗi cung ứng và tính mạng, tài sản của Nhân dân trước thiên tai.

* Đại tá Huỳnh Văn Toàn - Phó Chỉ huy trưởng, kiêm Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh:

Siết chặt "4 tại chỗ", sẵn sàng ứng phó thiên tai mức cao nhất

Nhìn nhận thẳng thắn, công tác ứng phó thiên tai thời gian qua vẫn còn những điểm nghẽn cần khắc phục ngay. Việc tuyên truyền, trang bị kỹ năng ứng phó cho Nhân dân chưa thường xuyên; một số ít đơn vị còn tâm lý chủ quan, chưa phát huy tối đa phương châm “4 tại chỗ”. Thực tế cho thấy trang thiết bị, phương tiện tìm kiếm cứu nạn tại lực lượng quân sự cấp xã còn thiếu và yếu; lực lượng chuyên trách mỏng, trong khi việc đào tạo bài bản - như cấp chứng chỉ điều khiển phương tiện thủy nội địa - vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực địa.

Đại tá Huỳnh Văn Toàn - Phó Chỉ huy trưởng, kiêm Tham mưu trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh.

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, trong nửa cuối năm, lực lượng vũ trang tỉnh xác định nhiệm vụ trọng tâm là siết chặt kỷ luật sẵn sàng chiến đấu và ứng phó sự cố. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh sẽ tập trung nâng cao năng lực tham mưu, hiệu quả điều hành của hệ thống chỉ huy phòng thủ dân sự các cấp; thường xuyên theo dõi sát diễn biến thời tiết để kịp thời tham mưu cho địa phương chỉ đạo xử lý tình huống, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho doanh trại, kho trạm và sẵn sàng lực lượng giúp dân.

Đặc biệt, các kịch bản huy động nhân lực, phương tiện ứng phó thiên tai lớn, nhất là các tình huống mưa bão, lũ quét, ngập lụt diện rộng tại vùng trũng thấp và đô thị đang được rà soát, bổ sung sát với đặc điểm địa hình từng vùng. Lực lượng chuyên trách và kiêm nhiệm sẽ tiếp tục được kiện toàn; đồng thời tham mưu UBND tỉnh xây dựng Đề án phát triển, nâng cao năng lực phòng thủ dân sự để quản lý, khai thác hiệu quả trang thiết bị hiện có. Song song với việc đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao ý thức cho Nhân dân, lực lượng vũ trang tỉnh luôn sẵn sàng phương án hiệp đồng chặt chẽ với các đơn vị đóng quân trên địa bàn. Khi có tình huống xảy ra, các lực lượng sẽ lập tức triển khai cứu hộ, cứu nạn, giúp dân khắc phục hậu quả để sớm ổn định cuộc sống.

* Ông Nguyễn Văn Nhựt - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Khánh Hòa:

Tăng cường sức chống chịu cho chuỗi cung ứng khi thiên tai xảy ra

Những hình thái thiên tai bất thường và gay gắt thời gian qua đang đặt ra bài toán lớn cho hạ tầng sản xuất lẫn lưu thông hàng hóa. Để không bị động trước mọi tình huống, ngành Công Thương Khánh Hòa xác định nhiệm vụ then chốt là rà soát toàn bộ kịch bản ứng phó, siết chặt kiểm tra tại các công trình trọng điểm như hệ thống điện, thủy điện, kho xăng dầu, hóa chất và các cụm công nghiệp.

Ông Nguyễn Văn Nhựt - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Khánh Hòa.

Bên cạnh việc đảm bảo hệ thống điện vận hành an toàn, sẵn sàng lực lượng khắc phục nhanh sự cố để ưu tiên cấp điện cho các khu vực trọng yếu, chúng tôi đang từng bước nâng cao khả năng chống chịu của hạ tầng công nghiệp. Mạng lưới thoát nước, các điểm có nguy cơ sạt lở, ngập úng sẽ được phối hợp gia cố đồng bộ. Đặc biệt, kịch bản bảo đảm chuỗi cung ứng hàng hóa thiết yếu được xây dựng theo hướng linh hoạt, chủ động điều phối giữa các địa phương và kết nối chặt chẽ với các doanh nghiệp logistics, hệ thống phân phối.

Mục tiêu tối thượng là giữ thông suốt dòng lưu thông, tuyệt đối không để xảy ra đứt gãy nguồn cung nhu yếu phẩm cho Nhân dân trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Song song đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng hệ thống giám sát và dữ liệu khí tượng thủy văn theo thời gian thực sẽ giúp công tác chỉ đạo, điều hành đạt độ chuẩn xác cao nhất.

Để các giải pháp này phát huy tối đa hiệu quả trên thực địa, ngành Công Thương kiến nghị tỉnh cần sớm có cơ chế, chính sách hỗ trợ cụ thể cho doanh nghiệp tham gia dự trữ hàng hóa cứu trợ khẩn cấp; ưu tiên nguồn lực nâng cấp hạ tầng điện và cụm công nghiệp ở các vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng bão lũ. Đồng thời, việc xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng trong điều phối hàng hóa quy mô lớn và tổ chức các chương trình diễn tập thực chiến cũng là yếu tố cốt lõi để nâng cao phản xạ ứng phó cho cả bộ máy quản lý lẫn cộng đồng doanh nghiệp. Với phương châm "Chủ động phòng ngừa - Ứng phó kịp thời - Khắc phục khẩn trương và hiệu quả", Khánh Hòa quyết tâm đổi mới phương thức quản lý, nâng cao sức chống chịu của hệ thống công nghiệp, năng lượng và thương mại, bảo vệ an toàn sản xuất và phục vụ tốt nhất cho đời sống Nhân dân.

* Ông Phan Văn Trí - Chủ tịch UBND xã Diên Điền:

Huy động sức mạnh từ Nhân dân

Từ thực tiễn ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai vừa qua tại xã Diên Điền, bài học sâu sắc nhất chính là sự chủ động kích hoạt hệ thống chính trị ngay từ khi có dự báo và phát huy tối đa sức mạnh "4 tại chỗ", dựa vào sức mạnh của Nhân dân. Khi nhiều khu vực trũng thấp ven sông bị chia cắt hoàn toàn, các phương tiện cơ giới, ghe xuồng của người dân cùng lực lượng xung kích tại chỗ sẽ đóng vai trò chủ đạo trong cứu hộ, cứu trợ kịp thời. Ở xã Diên Điền hiện có hơn 600 hộ gia đình có nhà cao tầng để tránh lũ, 81 ghe riêng. Địa phương đã xác định cụ thể khi cần trưng dụng để ứng phó với các tình huống thiên tai.

Ông Phan Văn Trí - Chủ tịch UBND xã Diên Điền.

Tuy nhiên, diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan đang đặt ra áp lực rất lớn cho vùng hạ du. Trang thiết bị cứu hộ diện rộng tại cơ sở còn thiếu, việc dự báo vẫn phụ thuộc nhiều vào tuyến trên. Hiện nay, xã tập trung rà soát toàn bộ kịch bản phòng thủ dân sự theo từng cấp độ rủi ro, cập nhật sát các điểm xung yếu và hoàn thiện phương án hậu cần tại điểm sơ tán. Địa phương đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, tận dụng các nhóm Zalo cộng đồng để truyền tin cảnh báo tức thời đến từng hộ dân, đồng thời hiệp đồng sẵn với các tiệm tạp hóa lớn và chủ xe tải trên địa bàn để chủ động nguồn nhu yếu phẩm, phương tiện di dời dân khi có lệnh. Xã cũng phối hợp chặt chẽ với đơn vị quản lý thủy lợi để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho vùng hạ du hồ chứa nước Am Chúa.

Để lực lượng cơ sở vững vàng hơn trước bão lũ, địa phương kiến nghị Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh hỗ trợ bổ sung các phương tiện chuyên dụng như: Xuồng máy, thiết bị thông tin liên lạc, máy phát điện; chia sẻ dữ liệu mưa lũ theo thời gian thực và tăng cường lực lượng ứng cứu kịp thời cho các thôn bị ngập sâu, chia cắt. Thiên tai có thể bất thường, nhưng sự chủ động của chính quyền và sức mạnh đồng lòng của Nhân dân sẽ là điểm tựa để Diên Điền ứng phó hiệu quả, bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản cho người dân.

Đ.LÂM - C.ĐỊNH (Thực hiện)