​​​​​​​Sớm mai và những ô cửa 

5 giờ sáng, bạn có ra đường? Có thể có những người vẫn còn trở mình trên chiếc giường, tự nhủ ngủ thêm một tí nữa, khi ánh nắng mặt trời vẫn còn chưa tung tăng trên phố. Nhưng phố đã bắt đầu một ngày mới.

Bạn sẽ bất ngờ nếu ra phố vào giờ đó, bởi những người thức dậy cùng mặt trời chính là những chuyến xe chở rau về cho kịp phiên chợ sớm; là những xe chở đá viên bỏ đá kịp cho các quán ăn; là các cô cậu sinh viên đi làm thêm ở các quán cà phê đã vội ra đường; là những công nhân môi trường đô thị đi gom rác khắp phố từ đêm khuya, giờ chuẩn bị về nhà...

Phố 5 giờ sáng, những ngọn đèn đường vừa tắt và trên những hàng cây cao ven đường sương đêm còn đọng, có những con chim trú ngụ thức dậy ríu rít gọi nhau. Đó là lúc không gian tĩnh lặng, như thể bạn có thể nghe được tiếng giọt sương còn đọng lại trên lá cây trong đêm, chợt cựa mình rơi xuống con đường và nhanh chóng loang tan như chưa hề có mặt.

Buổi sáng ấy, tôi ra đường, gặp những người buôn bán. Tôi gặp 2 người phụ nữ chở cá đầy trên hai chiếc xe máy. Cá được để trong những chiếc thúng, bọc bao nhựa và đá bào, những con cá còn tươi đang được đưa về phiên chợ sớm. Tôi gặp người đàn ông đạp chiếc ba gác chở rau muống, rau vừa cắt trong đêm. Họ, những người trong cuộc mưu sinh, có thể thức dậy từ 2, 3 giờ để ra bến cá hay cắt rau trên ruộng cho kịp phiên chợ. Mờ sáng, tôi gặp người đàn ông có tuổi, đem bếp than để trước cửa nhà, nơi có chiếc bàn và ghế đá còn loang vết nước chưa tan. Ông có cái thú nấu nước sôi bằng than, chắc để nhìn ngọn lửa reo và để hơ đôi bàn tay của mình vào hơi ấm kia, dẫu buổi sáng không lạnh. Và một lát nữa thôi, ngay chiếc bàn ghế đá kia, sẽ có dăm người bạn già ngồi uống trà, cùng nói những câu chuyện không đầu không đuôi.

Buổi sáng, tôi đi qua những con phố đã quen tên: Lê Hồng Phong, Vân Đồn, Nguyễn Thị Minh Khai, Tô Hiến Thành, Ngô Gia Tự, Bùi Thị Xuân, Lê Thánh Tôn, Nguyễn Trãi, Lê Thành Phương, Yersin và Trần Phú... Trên những con đường còn có những ô cửa. Ở đó có một thế giới rất riêng. Có ô cửa chếch cao, đang mở. Trên cao ấy, cụm hoa giấy đỏ nở, có ánh đèn vàng nhạt như gió đang nhẹ len vào lay ai đó đang trở mình, chưa kịp thức dậy cùng sớm mai. Những ô cửa sổ trên cao của những ngôi nhà, đôi khi là cửa kính loang in bóng mây trôi, đôi khi là những vệt màu xanh đổ làm duyên. Nơi lan can có khi có chiếc bàn, hờ hững ở đó một lon nước ngọt còn uống dở, một cuốn sách có thể đang đọc dở dang...

Sớm mai, con phố vẫn còn ngái ngủ. Có cánh cửa khép hờ như bắt đầu ngày mới, người trong nhà thầm thì nói chuyện. Có những cánh cửa bắt đầu mở ra, người chồng dắt xe ra khỏi nhà, người vợ đứng nép mình bên cửa nhìn theo bóng chồng lái xe đi ra con phố còn vắng bóng người.

Mỗi ngôi nhà là một thế giới riêng, ở đó có tất cả cung bậc cảm xúc, nhưng ở đó chắc chắn là những sum vầy. Thức dậy cùng buổi sớm mai, tôi đi qua những con đường, lướt qua những cánh cửa đó, những cánh cửa của mỗi chúng ta.

KHUÊ VIỆT TRƯỜNG