Bộ lễ phục của người kéo đàn kanhi, chiếc kèn saranai gắn liền với âm nhạc truyền thống của đồng bào Chăm hay những chiếc mã la đặc trưng của đồng bào Raglai… Mỗi hiện vật đều mang trong mình một câu chuyện và dấu ấn văn hóa riêng, góp phần tái hiện nét đẹp đời sống tinh thần của các dân tộc ở Khánh Hòa. Những hiện vật này đang được giới thiệu tại chuyên đề trưng bày “Ký ức văn hóa Khánh Hòa”, diễn ra tại Bảo tàng tỉnh (cơ sở 2, đường 16 tháng 4, phường Phan Rang) trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam (24-11).
Nhìn hiện vật, biết chuyện xưa
![]() |
| Du khách quốc tế được thuyết minh viên giới thiệu về lễ phục của người kéo đàn kanhi. |
Với diện tích khoảng 300m², triển lãm chuyên đề "Ký ức văn hóa Khánh Hòa" diễn ra đến hết ngày 28-11, giới thiệu đến công chúng 125 hiện vật, 158 hình ảnh, được bố trí theo 4 nội dung: Không gian tự nhiên và văn hóa Khánh Hòa; Di sản văn hóa vật thể; Di sản văn hóa phi vật thể; Di sản trong đời sống đương đại. Từ cảnh quan thiên nhiên đến những dấu tích kiến trúc, nhạc cụ, trang phục và hình ảnh sinh hoạt văn hóa, các nội dung tạo nên bức tranh khái quát về vùng đất và con người Khánh Hòa.
![]() |
| Du khách ghi lại khoảnh khắc tại Bảo tàng tỉnh. |
Trong số những hiện vật được giới thiệu, bộ lễ phục của người kéo đàn kanhi gợi mở câu chuyện về chức sắc Kadhar trong đời sống tín ngưỡng của người Chăm Bàlamôn. Một sắc thái văn hóa khác được thể hiện qua mã la - nhạc cụ gắn bó với đời sống của đồng bào Raglai. Từ những nhạc cụ, trang phục gắn với sinh hoạt cộng đồng, mạch trưng bày mở rộng đến hệ thống di sản vật thể của tỉnh. Những công trình như: Tháp Bà Pô Nagar, Tháp Pô Klong Garai, Tháp Hòa Lai, Tháp Pô Rômê ghi dấu sự hiện diện lâu đời của văn hóa dân tộc Chăm. Các di tích Thành cổ Diên Khánh, Văn Miếu Diên Khánh, Chùa Ông cũng phản ánh lịch sử, tín ngưỡng và quá trình hình thành cộng đồng cư dân trên vùng đất này.
![]() |
| Hai cô trò của Trường THCS Phước Hữu tìm hiểu các hiện vật được trưng bày trong chuyên đề "Ký ức văn hóa Khánh Hòa". |
Không gian trưng bày còn giới thiệu các di sản văn hóa phi vật thể được trao truyền qua nhiều thế hệ với các hình ảnh từ Lễ hội Katê, Lễ hội cầu ngư đến nghệ thuật bài chòi, nghệ thuật làm gốm của người Chăm và tri thức khai thác, chế biến yến sào, trầm hương. Mỗi di sản đều gắn với cộng đồng, môi trường sống và cách ứng xử riêng với thiên nhiên, xã hội. Theo chị Bá Thị Thúy - thuyết minh viên Bảo tàng tỉnh, việc lựa chọn hình ảnh, tư liệu, hiện vật dựa trên tiêu chí chính xác về lịch sử, có giá trị khoa học và văn hóa tiêu biểu. Trong đó, ưu tiên những tư liệu phản ánh đời sống, phong tục, tín ngưỡng và bản sắc của các cộng đồng dân tộc trong tỉnh. Việc trực tiếp nhìn thấy hiện vật, nghe câu chuyện thuyết minh giúp khách tham quan hình dung rõ hơn về bối cảnh ra đời, công dụng và giá trị của từng di sản.
Góp phần quảng bá di sản
Từ ngày 20 đến 24-11, Bảo tàng tỉnh tổ chức hoạt động làm gốm Bàu Trúc và dệt thổ cẩm Mỹ Nghiệp. Đây là cơ hội để người dân, du khách tham gia tìm hiểu trực tiếp về kỹ thuật tạo hình gốm, cách sử dụng khung dệt và những công đoạn làm nên sản phẩm thủ công truyền thống. “Đây là lần thứ hai em đến bảo tàng. Qua các nội dung được giới thiệu, em cảm nhận nơi đây như một không gian thu nhỏ về tỉnh Khánh Hòa, giúp em hiểu thêm và tự hào về những giá trị văn hóa của quê hương”, em Hán Thị Đô La - học sinh lớp 8/8 Trường THCS Phước Hữu (xã Phước Hữu) chia sẻ.
![]() |
| Qua các hiện vật trưng bày, người xem có dịp tìm hiểu những nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng các dân tộc trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. |
Với anh Vakhitov Rafael (du khách Nga), trong lần đầu đến Bảo tàng tỉnh đã dành thời gian tham quan các không gian trưng bày và chú ý đến những bức tranh, hình ảnh giới thiệu về vùng đất, con người Khánh Hòa. Chuyến tham quan giúp anh có thêm cơ hội tìm hiểu về văn hóa địa phương, bên cạnh những trải nghiệm về cảnh quan và cuộc sống của người dân địa phương.
Theo ông Trượng Tính - Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh, chuyên đề “Ký ức văn hóa Khánh Hòa” được xây dựng như một nhịp cầu kết nối quá khứ với hiện tại, giúp công chúng, nhất là thế hệ trẻ, hiểu hơn về những giá trị văn hóa được các thế hệ gìn giữ và trao truyền. Đây cũng là dịp để khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của mỗi người trong bảo tồn bản sắc văn hóa quê hương. Thời gian tới, Bảo tàng tỉnh tiếp tục khảo sát, sưu tầm các hiện vật, hình ảnh và tư liệu có giá trị, mang tính đặc trưng, bổ sung cho hệ thống trưng bày. Việc lựa chọn những tư liệu mới sẽ chú trọng tính tiêu biểu, hạn chế trùng lặp; qua đó làm phong phú câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người Khánh Hòa, tạo thêm cơ hội để di sản được tiếp cận, tìm hiểu và lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng.
TRẦN HẰNG









Thông tin bạn đọc
Đóng Lưu thông tin