Rộn ràng Lễ hội Katê

Không khí Lễ hội Katê năm 2026 rộn ràng trong những làng Chăm với lễ rước y trang Pô Inư Nưgar cùng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, vui chơi giải trí sôi nổi. Từ những ngôi đền, tháp cổ đến các điểm sinh hoạt cộng đồng rực rỡ sắc màu văn hóa truyền thống, sôi nổi giai điệu âm nhạc dân gian Chăm.

Đặc sắc lễ rước y trang

Từ sáng sớm 9-10, thôn Giá, xã Phước Hà rộn ràng khi đoàn người Chăm từ xã Phước Hữu lên rước y trang Pô Inư Nưgar. Tại nhà ông Mơ Lé Thép và ông Tâu Xá Buôn, nơi đồng bào Raglai lưu giữ y trang, các thành viên Ban Phong tục xã Phước Hữu, nghệ nhân và người dân hai dân tộc thực hiện nghi thức trao nhận y trang trong không khí trang nghiêm, thành kính. Xen giữa các nghi thức là những tiết mục giao lưu văn nghệ thể hiện niềm vui gặp gỡ sau một năm chờ đợi. Đây cũng là hoạt động văn hóa đặc biệt mở đầu cho các hoạt động trong mùa Lễ hội Katê.

Đoàn rước y trang Pô Inư Nưgar trong Lễ hội Katê năm 2026.

Theo phong tục truyền thống, đồng bào Raglai lưu giữ y trang của Pô Inư Nưgar, đến mùa Katê, đồng bào Chăm lại lên rước về đền thờ ở xã Phước Hữu để thực hiện các nghi lễ. Trải qua nhiều thế hệ, nét đẹp văn hóa trở thành sợi dây gắn kết hai cộng đồng trong đời sống tinh thần hai dân tộc Chăm - Raglai. Nghệ nhân Ưu tú Tà Thía Banh (người Raglai) ở thôn Giá chia sẻ: "Sau 1 năm lưu giữ y trang, bà con Raglai chuẩn bị chu đáo, phối hợp với xã Phước Hữu thực hiện nghi thức bàn giao đúng phong tục. Đây không chỉ là trách nhiệm của người gìn giữ y trang mà còn là dịp để hai dân tộc tiếp nối tình đoàn kết được vun đắp từ bao đời. Tôi mong muốn phong tục tốt đẹp này được trao truyền cho con cháu, để mỗi mùa Katê, đồng bào Chăm và Raglai lại cùng gặp gỡ trong niềm vui chung".

Về ý nghĩa tín ngưỡng, Phó Cả sư Lưu Sanh Thanh khẳng định: "Lễ trao nhận y trang là nghi thức quan trọng, không thể thiếu để tiến hành các nghi lễ Katê theo phong tục truyền thống. Chúng tôi rất phấn khởi khi lễ hội năm nay được tổ chức bài bản, chu đáo nhờ sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, ngành, tạo điều kiện thuận lợi cho chức sắc và tín đồ thực hành nghi lễ".

Năm nay, xã Phước Hà huy động 28 nghệ nhân, diễn viên và người dân Raglai tại thôn Giá, thôn Là A tham gia đoàn rước và giao lưu văn nghệ. Ông Phan Nguyễn Hoàng Long - Phó Chủ tịch UBND xã Phước Hà cho biết, địa phương đã phối hợp với xã Phước Hữu, các thôn và gia đình lưu giữ y trang chuẩn bị lực lượng, trang phục, nhạc cụ cùng các điều kiện phục vụ, bảo đảm nghi thức diễn ra an toàn, đúng phong tục.

Tưng bừng sắc màu ngày hội

Không khí Lễ hội Katê càng thêm náo nhiệt khi đoàn rước y trang về đến xã Phước Hữu. Dọc hai bên đường, đông đảo người dân đứng chờ, reo hò, vẫy tay chào đoàn. Sắc màu trang phục truyền thống của đồng bào Chăm, Raglai hòa cùng tiếng nhạc, tiếng nói cười làm rộn ràng cả một vùng quê. Sau nghi thức đón đoàn, dòng người tiếp tục diễu hành qua Sân vận động thôn Hữu Đức. Tại đây, màn đồng diễn múa hát với những đội hình uyển chuyển, nhịp nhàng trên nền âm nhạc truyền thống đã làm bừng lên không gian ngày hội, thu hút sự cổ vũ của người dân.

Nghi thức trao nhận y trang Pô Inư Nưgar trong Lễ hội Katê năm 2026.

Đồng diễn văn nghệ chào mừng Lễ hội Katê năm 2026 tại thôn Hữu Đức, xã Phước Hữu.

Tối 9-10, niềm vui được tiếp nối trong chương trình nghệ thuật đặc biệt tại Sân vận động thôn Hữu Đức, do Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh thực hiện. Những tiết mục “Người Chăm vui hội”, “Nắng vàng tháp cổ”, “Trên miền tháp nắng”, dân ca Chăm “Dam-dara” (Giao duyên), “Tiếng trống Paranưng” và liên khúc “Đoàn kết - Hòa quyện - Khoe sắc - Tỏa hương”... đã mang đến cho khán giả những giai điệu mang âm hưởng  văn hóa dân gian Chăm đặc sắc.

Cùng với thôn Hữu Đức, không khí Lễ hội Katê rộn ràng trong mỗi làng Chăm ở các xã Ninh Phước, Phước Hậu, Thuận Nam, Ninh Hải và những khu vực lân cận. Trong những bộ trang phục truyền thống, đồng bào Chăm tham gia các hoạt động văn hóa, gặp gỡ, thăm hỏi. Ở các gia đình, đồng bào Chăm tất bật chuẩn bị các món ăn để đón người thân trở về sum họp, bạn bè đến vui chơi. Bởi với đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn, Lễ hội Katê không chỉ là dịp tưởng nhớ thần linh, tổ tiên, cầu mong mưa thuận gió hòa, cuộc sống bình an mà còn là ngày hội đoàn tụ, gắn kết gia đình, dòng tộc và cộng đồng. Ông Võ Minh Tân - Phó Chủ tịch UBND xã Phước Hữu cho biết, địa phương đã phối hợp với Hội đồng Chức sắc, Ban Phong tục và các đơn vị liên quan chuẩn bị chu đáo các điều kiện phục vụ Lễ hội Katê. Trong đó, chú trọng giữ gìn sự trang nghiêm của phần lễ; đồng thời bảo đảm an ninh, trật tự, vệ sinh môi trường và tạo thuận lợi cho người dân, du khách tham gia các hoạt động ở phần hội.

Sáng 10-10, không khí Lễ hội Katê thu hút người dân, du khách về với Di tích quốc gia đặc biệt Tháp Pô Klong Garai (phường Đô Vinh); Di tích quốc gia Tháp Pô Rômê và Đền Pô Inư Nưgar (xã Phước Hữu). Tại những đền, tháp này, Hội đồng Chức sắc Chăm Bàlamôn cùng Ban Phong tục thực hiện các nghi thức truyền thống gồm: Rước y trang, mở cửa đền, tháp, tắm tượng thần, mặc y trang cho thần và đại lễ. Bên cạnh đó là các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, thi đấu trò chơi dân gian, thi viết chữ Chăm, giới thiệu di sản văn hóa phục vụ người dân, du khách...

Từ những sinh hoạt văn hóa cộng đồng, Lễ hội Katê ngày càng được quan tâm thông qua các hoạt động do tỉnh tổ chức. Ông Lê Văn Hoa - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, Lễ hội Katê năm nay có nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật được sở phối hợp tổ chức nhằm giới thiệu bản sắc văn hóa dân tộc Chăm, quảng bá du lịch và các làng nghề truyền thống. Lễ hội Katê sẽ được đưa vào chuỗi chương trình, sự kiện văn hóa, du lịch của tỉnh, gắn việc bảo tồn di sản với xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng.

Từ cuộc trao nhận y trang thắm tình đoàn kết dân tộc Chăm và Raglai đến những điệu múa, lời ca rộn ràng trong các chương trình nghệ thuật, Lễ hội Katê đã lan tỏa niềm vui khắp các làng Chăm. Giữa tiếng trống ghinăng, kèn saranai... những giá trị văn hóa dân tộc Chăm vẫn được gìn giữ và hiện diện sinh động trong đời sống cộng đồng.

THANH XUÂN