Đánh thức sắc màu văn hóa vùng Khánh Sơn

Thực hiện chủ trương về phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống và lợi thế nổi trội, thời gian qua các xã Khánh Sơn, Đông Khánh Sơn và Tây Khánh Sơn đã tổ chức nhiều chương trình, không gian văn hóa, chợ phiên đặc sắc phục vụ người dân và du khách.

Theo Nghệ nhân ưu tú Mấu Quốc Tiến - người có nhiều năm sưu tầm, nghiên cứu về văn hóa Raglai (hiện ở xã Khánh Sơn), 3 xã Khánh Sơn, Đông Khánh Sơn và Tây Khánh Sơn là nơi tập trung đông đồng bào dân tộc thiểu số (ĐBDTTS) Raglai. Đây cũng là vùng đất được biết đến là quê hương của Bảo vật quốc gia Đàn đá Khánh Sơn. Cả 3 địa phương còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Raglai, với các nghi lễ, phong tục như: Lễ bỏ mả, lễ ăn đầu lúa mới, nghi lễ vòng đời, lễ tạ ơn...

Hoạt động nhảy sạp được tổ chức tại Phiên chợ vùng cao Tây Khánh Sơn.

Vùng Khánh Sơn còn có nhiều loại hình văn nghệ dân gian, nhạc cụ dân tộc như đàn chapi, không gian sinh hoạt cồng chiêng, mã la; các nghề thủ công truyền thống và nhiều món ăn dân dã mang đậm hương vị núi rừng. Cùng với lợi thế về văn hóa truyền thống, các xã Khánh Sơn, Đông Khánh Sơn và Tây Khánh Sơn còn có khí hậu quanh năm mát mẻ, nhiều danh thắng tự nhiên độc đáo. Đặc biệt, nơi đây có nhiều nông sản đặc trưng, nhất là các loại trái cây đã khẳng định thương hiệu như: Sầu riêng, măng cụt, chôm chôm... 

Thời gian qua, các địa phương ở vùng cao Khánh Sơn đã triển khai nhiều giải pháp, xây dựng các chương trình, không gian phục vụ người dân và du khách, tập trung phát triển sản phẩm du lịch trải nghiệm mang đậm bản sắc văn hóa bản địa.

Bà Mấu Thị Bạch - Trưởng thôn Hòn Dung, xã Khánh Sơn cho biết: Chương trình “Sắc màu Raglai” được xã tổ chức tại không gian làng tại Làng du lịch cộng đồng thôn Hòn Dung. Vào chiều đến tối thứ Bảy hằng tuần, tại đây diễn ra các hoạt động biểu diễn, giao lưu văn hóa, văn nghệ truyền thống với các tiết mục đánh mã la, đàn đá, hát dân ca, nhảy dân vũ... Du khách còn được giới thiệu về phong tục, tập quán, lễ hội, trang phục truyền thống; trực tiếp trải nghiệm các nghề thủ công như: Nấu rượu cần, chế tác nhạc cụ, làm sản phẩm thủ công mỹ nghệ... Bên cạnh đó, chương trình là dịp để du khách thưởng thức rượu cần, các món ăn truyền thống của đồng bào Raglai như: Cơm lam, canh bùi, gà nướng, thịt nướng ống tre... và tham quan, mua sắm các sản phẩm OCOP, nông sản sạch, đặc sản địa phương.

Tại xã Tây Khánh Sơn, vào sáng thứ Bảy của tuần thứ hai hằng tháng, ĐBDTTS lại nô nức tham dự Phiên chợ vùng cao Tây Khánh Sơn. Các hộ dân mang đến phiên chợ nông sản đặc trưng, sản phẩm OCOP, sản phẩm thủ công mỹ nghệ và các món ăn truyền thống của người Raglai. Các hoạt động biểu diễn đàn đá, mã la, văn nghệ truyền thống, thể thao đặc trưng của người vùng cao và giới thiệu, quảng bá thiên nhiên, văn hóa, con người Tây Khánh Sơn tạo thêm sức hấp dẫn cho phiên chợ.

Còn tại xã Đông Khánh Sơn, giữa tháng 8 vừa qua, địa phương lần đầu tổ chức thử nghiệm “Không gian văn hóa - Chợ phiên” tại điểm dừng chân Đỉnh Đèo. “Không gian văn hóa - Chợ phiên” mang đến cho người dân, du khách những trải nghiệm mới mẻ, đậm tình đất và người Đông Khánh Sơn.

Ông Đỗ Huy Hiệp - Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội Tây Khánh Sơn chia sẻ: "Các không gian sinh hoạt văn hóa đặc sắc được các địa phương khu vực Khánh Sơn tổ chức, duy trì thời gian qua đã góp phần bảo tồn, gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của ĐBDTTS vùng cao Khánh Sơn; tạo thêm không gian trải nghiệm, khám phá cho du khách; góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế và xây dựng nông thôn mới ở các địa phương vùng ĐBDTTS và miền núi".

HẢI LĂNG