Phát biểu Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tại hội nghị kết nối đối tác công 2026

Trong 50 năm xây dựng và phát triển, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã từng bước khẳng định được vị trí là cơ sở giáo dục đại học có uy tín, trong đó là một trong những lĩnh vực kinh tế, về quản lý, quản trị và chính sách. Từng bước phát triển theo cách đa dạng, tăng cường hợp tác quốc tế, và cùng hành động để giải quyết những vấn đề với sự phát triển của thành phố, của khu vực và cả nước.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu chỉ đạo.

Cho đến nay, UEH đã được các tổ chức có uy tín quốc tế xếp hạng Top 200 Châu Á và Top 501+ của Thế giới. Thay mặt Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, tôi biểu dương những kết quả của Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời đánh giá cao sự phối hợp, đồng hành của các ngành, địa phương, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và các đối tác.

Kính thưa các đồng chí, thưa quý vị đại biểu,

Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị đã xác định giáo dục đại học là nòng cốt để phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Các cơ sở giáo dục đại học phải trở thành trung tâm nghiên cứu đổi mới sáng tạo của quốc gia và các cộng đồng. Trên thế giới, vai trò của các đại học tiên phong không dừng lại ở giáo dục đào tạo và phát triển lý thuyết. Mà ngày càng tham gia trực tiếp và giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế xã hội của quốc gia, vùng và các địa phương.

Trên thực tế, nhiều đại học, đồng thời là hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đóng vai trò quan trọng dẫn dắt các chương trình nghiên cứu và phát triển các sản phẩm công nghệ chiến lược của các nước. Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy liên kết nhà trường - nhà nước - nhà doanh nghiệp chỉ có thể phát huy giá trị khi có chiến lược, có sự phân công cụ thể, có lộ trình thực thi và địa chỉ hướng đi rõ ràng.

Các bên phải hợp tác chặt chẽ ngay từ khâu xác định nhu cầu và cùng xây dựng kế hoạch triển khai của quốc gia. Theo đó, tôi đánh giá cao tinh thần đồng sáng tạo, đồng kiến tạo mà Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định trong chiến lược phát triển của giai đoạn năm 2026-2030, đó chính là cùng xác định vấn đề, cùng thiết kế giải pháp, cùng triển khai và cùng chịu trách nhiệm về kết quả. Đồng thời, tôi cũng ghi nhận những dự án của nhà trường để triển khai tầm nhìn trên như mô hình phòng thí nghiệm số, kết hợp cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các giải pháp, phần mềm mở và sandbox để xác định số hay nền tảng số, kết nối khu vực công để phục vụ các hoạt động nghiên cứu và tạo dựng chính sách.

Từ phương diện đó, tôi muốn nhấn mạnh một thông tin chung đối với các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước là đất nước đang rất cần các trường đại học tiên phong trong phát triển vấn đề, tự chủ để xử lý các giải pháp và mở đường cho những đại học tương lai rất hiệu quả, sáng tạo. Đó chính là cách để chúng ta thể hiện các nhiệm vụ của đất nước trong trí thức bằng phương pháp phát triển nguồn nhân lực cho các mục tiêu phát triển trong giai đoạn phát triển những vấn đề lớn.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu.

Kính thưa các đồng chí, thưa quý vị đại biểu và các bạn,

Đảng và Nhà nước đặt niềm tin rất lớn vào trí tuệ đội ngũ các nhà khoa học và các cơ sở giáo dục đại học. Do đó, để tạo diễn biến thực chất trong đào tạo nhân lực chất lượng cao gắn với thúc đẩy phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo trong thời đại số, tôi trân trọng đề nghị những vấn đề sau đây:

Thứ nhất, đối với Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, đề nghị nhà trường lựa chọn một số vấn đề lớn có nhu cầu thực tiễn và phát triển, chỉ hướng ứng dụng đó ra để chúng ta tập trung nghiên cứu và lực lượng cùng hướng vào hoạt động hợp tác, nghiên cứu và tháo gỡ các nhiệm vụ giải quyết những vấn đề cụ thể của TP.HCM, đối với các địa phương và cả nước. Lưu ý không để hoạt động hợp tác mang tính hình thức, không mở rộng một cách dàn trải, chạy theo số lượng mô hình theo chương trình, đề tài hoặc các hoạt động khác. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ vấn đề cần giải quyết, rõ sản phẩm đầu ra, rõ cơ quan sử dụng, kết quả và hiệu quả dự kiến. Những mô hình có kết quả tốt tổng kết, hoàn thiện để xem xét và nhân rộng. Những mô hình chưa thật sự hiệu quả phải đánh giá đúng nguyên nhân và kịp thời điều chỉnh.

Đối với các mô hình, các công cụ mới đang được triển khai, cần xây dựng các tiêu chí đánh giá cụ thể. Kết quả cuối cùng phải được thể hiện bằng sản phẩm có khả năng ứng dụng, các chính sách và các giải pháp tiếp nhận những vấn đề thực tiễn cần giải quyết.

Đối với các cơ sở giáo dục đại học nói chung, cần xác định rõ lĩnh vực có thế mạnh, tập trung xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, liên ngành, tăng cường liên kết giữa các trường, các viện nghiên cứu, các doanh nghiệp và đội ngũ chuyên gia. Đánh giá hoạt động nghiên cứu không chỉ bằng số lượng đề tài, công bố khoa học mà phải coi trọng chất lượng sản phẩm, khả năng chuyển giao, mức độ ứng dụng và tác động thực tế.

Thứ hai, đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo, trên cơ sở các mô hình, cách làm phong phú của Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và các cơ sở giáo dục đại học khác, khẩn trương hoàn thiện đề án, thúc đẩy hiệu quả mô hình hợp tác nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, tập trung vào cách xác định và công khai các bài toán thực tiễn, lựa chọn trường, lựa chọn nhóm nghiên cứu phù hợp, lựa chọn cơ chế đặt hàng và huy động nguồn lực, chia sẻ dữ liệu, phối hợp tổ chức nghiên cứu, tiếp nhận, chuyển giao, sử dụng kết quả một cách có hiệu quả.

Đồng thời, nghiên cứu hoàn thiện cơ chế đánh giá hoạt động khoa học công nghệ trong các cơ sở giáo dục đại học theo hướng coi trọng hơn sản phẩm, khả năng chuyển giao, mức độ ứng dụng và tác động kinh tế xã hội bên cạnh các tiêu chí học thuật.

Thứ ba, đối với Bộ Khoa học và Công nghệ, tôi đề nghị phải phối hợp ngay với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính và các cơ quan có liên quan rà soát các quy định hiện hành, đảm bảo hình thành một quy trình thông suốt từ bài toán thực tiễn, từ nhiệm vụ khoa học, lựa chọn các đơn vị thực hiện, bố trí nguồn lực, tổ chức nghiên cứu, tiếp nhận, ứng dụng và đánh giá kết quả.

Nghiên cứu đổi mới cơ chế đặt hàng theo hướng xuất phát từ vấn đề cần giải quyết và sản phẩm cần đạt được, tăng tính cạnh tranh, tăng tính công khai và cho phép huy động các nhóm nghiên cứu liên ngành, liên trường; hạn chế tình trạng nhiệm vụ khoa học được hình thành chủ yếu từ đề xuất của đơn vị nghiên cứu mà chưa có địa chỉ sử dụng, tránh cái tình trạng chúng ta nghiên cứu rồi bỏ, khóa lại, vứt luôn. Đồng thời, rà soát vướng mắc về cơ chế tài chính, tiếp nhận và chia sẻ dữ liệu, sở hữu trí tuệ, chuyển giao, thương mại hóa và sử dụng kết quả nghiên cứu.

Thứ tư là đối với các bộ ngành và các địa phương, tôi đề nghị chúng ta phải chủ động rà soát, lựa chọn một số vấn đề lớn hoặc vấn đề khó, những điểm nghẽn, nút thắt từ thực tiễn để từ đó huy động trí tuệ của các trường đại học, các viện nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học để nghiên cứu, đề xuất các giải pháp.

Về phía Chính phủ, chúng tôi cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về tự chủ đại học, về cơ chế tài chính cho khoa học công nghệ và chia sẻ dữ liệu, tạo môi trường thuận lợi nhất để các cơ sở giáo dục đại học và đội ngũ các chuyên gia, nhà khoa học phát huy tiềm năng, đóng góp thực chất và hiệu quả cho đất nước.

Kính thưa các đồng chí, thưa quý vị đại biểu và các bạn, với tinh thần cùng làm, cùng hành động vì tương lai chung, đồng hành bằng sự gắn bó lâu dài, đồng kiến tạo bằng đóng góp thực chất, đồng phát triển bằng lợi ích thực cho đất nước và nhân dân. Tôi tin tưởng rằng hệ thống các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam sẽ phát huy tính tiên phong của Chính phủ và các địa phương, mở đường bằng tri thức, thúc đẩy đổi mới sáng tạo bằng hành động và đóng góp bằng những kết quả thiết thực, qua đó đưa trí tuệ Việt Nam tạo nên những bước tiến mới cho một đất nước tự chủ, tự lực, tự cường, tự tin bước vào kỷ nguyên mới.

Chúc Hội nghị thành công tốt đẹp. Chúc quý vị sức khỏe, hạnh phúc!