Xã Tây Khánh Sơn: Nỗ lực khôi phục cấp nước sinh hoạt

Sau đợt mưa lũ cuối năm 2025, các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung trên địa bàn xã Tây Khánh Sơn bị hư hỏng nặng. Xã đang triển khai các biện pháp khắc phục để bảo đảm nguồn nước sinh hoạt cho người dân. 

Hệ thống cấp nước hư hỏng nặng

Bà Cao Thị Nghãnh lấy nước từ bồn giếng khoan cộng đồng thôn Thành Sơn.

Nhiều tháng qua, mỗi ngày vào giữa trưa và cuối chiều, bà Cao Thị Nghãnh (thôn Thành Sơn) lại đến bồn giếng khoan cộng đồng của thôn do xã đầu tư để lấy nước về nhà. Mỗi can nước mang về đều được bà sử dụng chắt chiu cho việc ăn uống hằng ngày của gia đình 5 người, còn việc tắm giặt, tưới tiêu lấy từ nguồn nước sông Khế gần đó và nước mưa. "Tôi ở gần điểm giếng khoan cộng đồng nên việc lấy nước đỡ vất vả hơn người khác. Nếu sử dụng nước bình, nước đóng chai để ăn uống sẽ tiêu tốn một khoản tiền không nhỏ", bà Nghãnh nói.

Gia đình bà Nghãnh là một trong hàng nghìn hộ dân xã Tây Khánh Sơn đang đối mặt với tình trạng thiếu nước sạch sau trận lũ lịch sử cuối năm 2025. Mưa lũ và sạt lở đã khiến hệ thống cấp nước sinh hoạt Sơn Lâm cấp nước cho người dân các thôn: Du Oai, Cam Khánh, Ha Nít và hệ thống cấp nước sinh hoạt Thành Sơn cấp nước cho người dân các thôn: Thành Sơn, A Pa, Tà Giang bị thiệt hại nặng nề, ảnh hưởng đến 1.925 hộ dân trên địa bàn xã. Nhiều đoạn đường ống dẫn nước bị cuốn trôi; hệ thống thu nước về nhà máy xử lý hư hỏng hoàn toàn; hố thu, đập dâng bị vùi lấp; bể chứa, hệ thống xử lý nước cùng nhiều hạng mục phụ trợ khác cũng bị hỏng. Việc cấp nước sinh hoạt bị gián đoạn trên diện rộng trong thời gian dài, đặc biệt tại các khu vực cuối nguồn và địa hình cao.

Đập dâng đầu nguồn hệ thống cấp nước Sơn Lâm đã được sửa chữa.

Ông Mấu Chững - Trưởng thôn Thành Sơn cho biết, toàn thôn có hơn 300 hộ gia đình đều bị ảnh hưởng khi hệ thống cấp nước sinh hoạt Thành Sơn bị hư hỏng, ngừng hoạt động. Một số gia đình trong thôn có giếng nước hoặc sử dụng hệ thống nước sinh hoạt tự chảy từ khe suối nên ít bị ảnh hưởng hơn, nhưng chủ yếu nguồn nước này chỉ phục vụ tắm giặt, tưới tiêu. Vào mùa khô, khi khe suối và giếng cạn thì vẫn sẽ thiếu nước sinh hoạt. Người dân tìm nhiều cách để có nước sinh hoạt như dự trữ nước mưa, mua nước đóng bình để phục vụ ăn uống; còn tắm giặt thì ra khu vực sông Khế. Người dân rất mừng khi chính quyền xã mở các điểm giếng khoan cộng đồng để cấp nước sinh hoạt, đồng thời mong hệ thống cấp nước của xã sớm được sửa chữa để thuận tiện sinh hoạt, ổn định đời sống.

Nỗ lực khắc phục

Đoạn ống cấp nước của hệ thống cấp nước sinh hoạt Sơn Lâm bị hỏng sau mưa lũ.

Theo ông Đỗ Nhi Huy - Trưởng phòng Kinh tế xã Tây Khánh Sơn, ngay sau khi thiên tai xảy ra, UBND xã đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn, các thôn và lực lượng tại chỗ triển khai kịp thời nhiều giải pháp ban đầu nhằm bảo đảm nhu cầu nước sinh hoạt thiết yếu của người dân. Trong đó, tổ chức khoan 8 giếng trên địa bàn xã để cấp nước sinh hoạt cho các khu dân cư; đồng thời kiểm tra hiện trạng toàn bộ công trình cấp nước để xác định mức độ hư hỏng và khắc phục tạm thời một số vị trí nhằm duy trì việc cấp nước. Bên cạnh đó, địa phương phối hợp với các cơ quan chuyên môn của tỉnh và các đơn vị liên quan khảo sát, lập phương án đầu tư khôi phục toàn diện các hệ thống cấp nước; hướng dẫn người dân chủ động khai thác các nguồn nước hợp vệ sinh hiện có và tích trữ nước trong thời gian có nước cấp.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, sau thiên tai, UBND xã Tây Khánh Sơn đã rà soát hiện trạng, đánh giá thiệt hại và lập hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư đối với 2 công trình hệ thống nước sinh hoạt Sơn Lâm và Thành Sơn nhằm khôi phục, nâng cấp đồng bộ các công trình. UBND xã đã bố trí 4 tỷ đồng từ nguồn vốn phân cấp xã quản lý để khắc phục hư hỏng các tuyến ống thô, nạo vét các hố thu, nâng cấp đập dâng. Đến ngày 30-6, các hạng mục cơ bản hoàn thành và đưa vào sử dụng, bước đầu đáp ứng nhu cầu cung cấp nước sinh hoạt cho người dân. Ngoài ra, trên cơ sở đề xuất của UBND xã Tây Khánh Sơn, cuối tháng 6, UBND tỉnh đã có quyết định hỗ trợ nguồn vốn đầu tư nâng cấp 2 hệ thống nước sinh hoạt nêu trên nhằm đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý nước bằng công nghệ hiện đại, bảo đảm cung cấp nước sạch thay vì chỉ cung cấp nước hợp vệ sinh như trước đây. Dự án này sẽ nâng công suất, cải tạo hệ thống đường ống, bổ sung tuyến ống phân phối, lắp đặt đồng hồ đến từng hộ dân, hoàn thiện nhà quản lý, thiết bị vận hành, hệ thống điện và các công trình phụ trợ.

Đường ống dẫn nước của hệ thống cấp nước sinh hoạt Sơn Lâm đã được thay mới.

Ông Đỗ Nhi Huy cho biết: “Sau khi hoàn thành, dự án sẽ nâng cao năng lực cấp nước, bảo đảm chất lượng nước đạt quy chuẩn của Bộ Y tế và từng bước nâng tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch trên địa bàn xã. Địa phương đang hoàn thiện các thủ tục đầu tư theo quy định và triển khai thủ tục lựa chọn nhà thầu để sớm thực hiện dự án, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng vào cuối tháng 10. Trong thời gian đầu tư nâng cấp, UBND xã giao cho Trung tâm Dịch vụ, sự nghiệp công xã quản lý, vận hành hệ thống; đồng thời khuyến cáo người dân sử dụng nước tiết kiệm, ưu tiên cho nhu cầu sinh hoạt thiết yếu; chủ động tích trữ nước khi hệ thống cấp nước hoạt động; không tự ý đấu nối, khoan cắt hoặc tác động vào đường ống cấp nước; phản ánh kịp thời cho chính quyền địa phương khi phát hiện sự cố để được xử lý”.

HOÀNG ĐỨC