Mỹ kêu gọi đồng minh trả ‘phí an ninh’ cho khoáng sản chiến lược

Theo Financial Times ngày 22/4, chính quyền Tổng thống Trump đang thúc đẩy các đồng minh chấp nhận trả chi phí cao hơn cho nguồn cung khoáng sản chiến lược ngoài Trung Quốc, trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng do Bắc Kinh kiểm soát.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer. Ảnh: Reuters/TTXVN

Đại diện thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết các đồng minh của Washington cần sẵn sàng trả một “phí bảo hiểm an ninh quốc gia” đối với các khoáng sản quan trọng được khai thác và chế biến từ các nước đối tác thay vì từ Trung Quốc.

Theo ông Greer, Mỹ đang thúc đẩy một nhóm các đối tác thương mại, bao gồm châu Âu và các nền kinh tế đồng minh khác, thiết lập cơ chế giá sàn đối với khoáng sản chiến lược nhằm bảo vệ đầu tư vào khai thác và chế biến. Kế hoạch này cũng có thể đi kèm các mức thuế cao hoặc rào cản thương mại đối với nguồn cung bên ngoài khối, đặc biệt là từ Trung Quốc, để ngăn tình trạng bán phá giá làm suy giảm khả năng cạnh tranh của các nhà sản xuất phương Tây.

Ông Greer cho rằng việc các nước phương Tây quá chú trọng tới yếu tố chi phí đã khiến chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược rơi vào tình trạng phụ thuộc lớn vào Trung Quốc trong nhiều năm qua. 

Ông nói rằng các đối tác thương mại thường lo ngại về chi phí kinh tế của cơ chế giá sàn hoặc các biện pháp can thiệp thị trường, nhưng theo ông, chính tư duy ưu tiên hiệu quả chi phí là nguyên nhân khiến phương Tây rơi vào thế yếu hiện nay. Theo ông, các nước sẽ phải chấp nhận trả thêm chi phí để đổi lấy chuỗi cung ứng an toàn và ổn định hơn.

Tuy nhiên, đề xuất của Mỹ đã làm dấy lên lo ngại trong nội bộ các nước đồng minh. Một số đối tác lo ngại cơ chế này sẽ làm tăng chi phí đối với các ngành công nghiệp như quốc phòng, sản xuất ô tô và năng lượng sạch.

Ngoài ra, các nước đồng minh cũng lo ngại Trung Quốc có thể đáp trả bằng các biện pháp thương mại nếu Bắc Kinh cho rằng cơ chế mới nhằm trực tiếp vào ngành khoáng sản của nước này.

Trong nhiều thập kỷ, Trung Quốc đã xây dựng vị thế thống trị trong lĩnh vực khai thác và chế biến khoáng sản chiến lược, bao gồm đất hiếm và nhiều nguyên liệu quan trọng phục vụ sản xuất pin, công nghệ quốc phòng và năng lượng tái tạo. Bắc Kinh trước đây cũng từng sử dụng lợi thế kiểm soát nguồn cung như một công cụ gây sức ép thương mại và địa chính trị.

Việc đảm bảo nguồn cung đất hiếm và khoáng sản chiến lược đã trở thành ưu tiên lớn của Chính quyền Tổng thống Trump sau khi Trung Quốc thắt chặt xuất khẩu đất hiếm thông qua các biện pháp kiểm soát xuất khẩu trong năm ngoái.

Trước đó, các đối tác thương mại của Mỹ đã phát tín hiệu sẵn sàng hợp tác với Washington trong việc xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản mới. Hồi đầu năm nay, Liên minh châu Âu và Nhật Bản đã ra tuyên bố chung cam kết xem xét một sáng kiến thương mại đa phương về khoáng sản chiến lược với các đối tác có cùng định hướng.

Theo tuyên bố này, sáng kiến có thể bao gồm các cơ chế phối hợp chính sách thương mại như áp dụng giá sàn điều chỉnh theo biên giới, trợ cấp chênh lệch giá hoặc các thỏa thuận mua bán khoáng sản với mức giá được thống nhất giữa các nước thành viên.

Theo TTXVN