Gỡ điểm nghẽn trong quy hoạch đô thị, nông thôn

Công tác lập và thực hiện quy hoạch đô thị, nông thôn trên địa bàn tỉnh thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, từng bước tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn những khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ nhằm bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và phù hợp với định hướng phát triển chung của tỉnh trong giai đoạn mới.

Hoàn thành nhiều quy hoạch

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, toàn tỉnh hiện có 85 đồ án, nhiệm vụ quy hoạch được triển khai, bao gồm: quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các nhiệm vụ quy hoạch khác. Đến nay, 56 quy hoạch đã hoàn thành; 12 quy hoạch đã ban hành báo cáo thẩm định; 2 quy hoạch hoàn thiện hồ sơ trình thẩm định, phê duyệt; còn lại 15 quy hoạch đang được triển khai theo kế hoạch. Sau sáp nhập, tỉnh có 65 đơn vị hành chính (16 phường, 48 xã và đặc khu Trường Sa). Qua rà soát, nhiều địa phương chưa đồng bộ hạ tầng và thiếu định hướng phát triển dài hạn.

Một góc đô thị Nha Trang.

Đối với các phường hiện hữu, phần lớn đã được phủ kín quy hoạch chung và quy hoạch phân khu, cơ bản đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị và quản lý trật tự xây dựng. Các quy hoạch này đã và đang tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thu hút đầu tư, triển khai các dự án phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Đối với khu vực nông thôn, qua rà soát cho thấy, việc lập quy hoạch chung xã là yêu cầu cần thiết nhằm đáp ứng Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030. Việc chuẩn bị các điều kiện để triển khai lập quy hoạch chung xã cho các xã hiện hữu sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống quy hoạch, tạo động lực phát triển đồng đều giữa đô thị và nông thôn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quy hoạch vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể như: Một số đồ án quy hoạch triển khai chậm do chưa hoàn tất các thủ tục theo quy định như lấy ý kiến cộng đồng dân cư, đo đạc địa hình, thẩm định hồ sơ. Một số quy hoạch có nguy cơ chồng chéo, chưa bảo đảm sự thống nhất với định hướng phát triển chung của tỉnh trong bối cảnh điều chỉnh không gian phát triển sau sáp nhập đơn vị hành chính. Đáng chú ý, có những đồ án quy hoạch phân khu tuy đã được phê duyệt nhiệm vụ nhưng chậm triển khai, chưa đủ cơ sở pháp lý để tiếp tục thực hiện, tiềm ẩn nguy cơ lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến tiến độ các nhiệm vụ trọng tâm của tỉnh.

Cần đồng bộ, tránh chồng chéo

Qua rà soát cho thấy, nhiều xã hiện nay chưa có quy hoạch tổng thể, chưa xác định rõ mục tiêu phát triển dài hạn, chưa đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và không gian phát triển dân cư. Trong khi đó, theo Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, quy hoạch là tiêu chí nền tảng, mang tính bắt buộc. Việc lập quy hoạch chung cấp xã không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà còn là “kim chỉ nam” cho phát triển kinh tế - xã hội ở khu vực nông thôn, giúp các địa phương chủ động kêu gọi đầu tư, bố trí hạ tầng, sử dụng hiệu quả đất đai và nâng cao chất lượng sống của người dân. 

Một góc đô thị Nha Trang.

Ông Lê Minh Tiến - Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, sở đã đề xuất cấp có thẩm quyền cho phép 48 xã lập quy hoạch chung cấp xã song song với quy hoạch chung đô thị Khánh Hòa. Đồng thời, kiến nghị dừng 4 đồ án quy hoạch chồng chéo, thiếu cơ sở triển khai nhằm tránh lãng phí, bảo đảm đồng bộ, thống nhất theo định hướng phát triển chung của tỉnh, gồm: Quy hoạch chung xây dựng khu du lịch ven biển phía nam tỉnh Ninh Thuận; Quy hoạch phân khu xây dựng tại khu vực phía đông, phía tây Quốc lộ 1 và khu neo đậu tránh trú bão; Quy hoạch phân khu (tỷ lệ 1/2000) khu trung tâm đô thị phường Ninh An (phân khu A8); Quy hoạch phân khu vùng trung tâm đô thị hành chính văn hóa (tiểu phân khu 3.3).

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các đơn vị, địa phương đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các quy hoạch còn lại. Các địa phương cần chủ động phối hợp trong quá trình lập quy hoạch chung đô thị tỉnh; đồng thời rà soát, điều chỉnh các quy hoạch cấp dưới để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất. Sở Xây dựng cũng kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài chính quan tâm bố trí kinh phí phù hợp, tạo điều kiện để các địa phương hoàn thành nhiệm vụ quy hoạch theo kế hoạch đề ra. Việc đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng và bảo đảm tính đồng bộ trong công tác quy hoạch đô thị, nông thôn không chỉ là yêu cầu cấp thiết trước mắt, mà còn là nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn tới.

MẠNH HÙNG