Cần sớm đầu tư hoàn thiện kè sông Tô Giang

Tình trạng sạt lở bờ sông Tô Giang (xã Tu Bông) kéo dài nhiều năm qua không chỉ gây thiệt hại đất sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản mà còn đe dọa an toàn tính mạng, tài sản của người dân. Tuy một số đoạn kè đã được đầu tư, song nhiều vị trí xung yếu vẫn chưa được bảo vệ kiên cố. Chính quyền địa phương tiếp tục kiến nghị tỉnh quan tâm bố trí nguồn lực, sớm hoàn thiện hệ thống kè hai bên bờ sông.

Nỗi lo sạt lở kéo dài

Khu vực đề xuất đầu tư xây dựng kè.

Đối với nhiều hộ dân sinh sống và sản xuất dọc sông Tô Giang, nhất là khu vực thôn Hải Triều, tình trạng sạt lở bờ sông đã trở thành nỗi lo thường trực mỗi khi mùa mưa bão đến. Nước lũ từ thượng nguồn đổ về, kết hợp với những đợt xả lũ hồ Hoa Sơn khiến mực nước sông dâng cao, gây ngập nhiều diện tích đất sản xuất. Khi thủy triều lên, nước mặn xâm nhập vào đồng ruộng, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng, thậm chí khiến nhiều diện tích lúa, hoa màu bị thiệt hại hoàn toàn.

Theo người dân địa phương, hơn 10 năm trước, tại khu vực thôn Hải Triều, một đoạn bờ sông dài hơn 200m thường xuyên bị sạt lở, ảnh hưởng đến hơn 30ha đất lúa của khoảng 300 hộ dân. Trung bình mỗi năm, bờ sông bị sạt lở từ 2 đến 3 lần. Riêng năm 2014, sạt lở xảy ra 2 lần, gây thiệt hại hơn 20ha lúa đang làm đòng; năm 2015 xảy ra 3 lần, làm hư hại hơn 15ha lúa mạ. Năm 2016, tình trạng sạt lở tiếp tục tái diễn 3 lần, gây thiệt hại khoảng 15ha lúa mới xuống giống.

Ông Lê Văn Hải - người dân thôn Hải Triều cho biết, nhiều năm qua, tình trạng sạt lở bờ sông Tô Giang vẫn tiếp diễn, nhất là vào mùa mưa lũ. Có những đoạn bờ sông bị xói lở, thu hẹp đến mức không còn đủ khả năng ngăn nước lũ tràn vào đồng ruộng, gây thiệt hại cho sản xuất của người dân. Hơn 10 năm trôi qua nhưng tình trạng này vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Cứ đến mùa mưa bão, người dân lại thấp thỏm lo sạt lở, ngập úng. Rất mong Nhà nước sớm đầu tư xây dựng tuyến kè kiên cố để bảo vệ đất sản xuất, giúp người dân yên tâm làm ăn, sinh sống.

Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, nước lũ còn gây thiệt hại cho hàng chục héc-ta ao, đìa nuôi tôm ở khu vực gần cửa sông. Nhiều hộ dân sinh sống ven sông luôn thấp thỏm trước nguy cơ sạt lở ăn sâu vào đất ở, ảnh hưởng đến nhà cửa và tài sản. Trước đây, chính quyền địa phương đã nhiều lần huy động kinh phí, vận động người dân đóng góp ngày công để gia cố những đoạn bờ sông bị sạt lở. Tuy nhiên, do nguồn lực hạn chế, các biện pháp chủ yếu mang tính tạm thời, chưa thể giải quyết căn cơ tình trạng xói lở.

Theo đánh giá của UBND xã Tu Bông, khu vực sông Tô Giang có địa hình trũng thấp, thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa bão, ngập lụt và xói lở. Nhiều đợt lũ đã phá hủy ao, đìa nuôi tôm, làm suy giảm chất lượng nguồn nước, gây thiệt hại thủy sản. Một số đoạn bờ sông tiếp tục sạt lở, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng, tài sản của người dân.

Cần sớm bố trí nguồn lực đầu tư

Dọc theo sông Tô Giang, nhiều nhà cửa của người dân bị đe dọa mỗi mùa nước lũ lên cao.

Với tình trạng sạt lở kéo dài, UBND xã Tu Bông đã nhiều lần kiến nghị các sở, ngành và UBND tỉnh quan tâm đầu tư hoàn thiện hệ thống kè sông Tô Giang. Theo đó, năm 2025, địa phương đề xuất ưu tiên đầu tư kè bờ tả, hữu sông Tô Giang, đoạn từ cầu đường sắt đến đập Hải Triều, gồm 2 đoạn còn lại chưa được đầu tư, với tổng kinh phí dự kiến 200 tỷ đồng. Tuy nhiên, do khả năng cân đối nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cho lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy lợi và thủy sản còn hạn chế, việc bố trí vốn cho toàn bộ dự án gặp nhiều khó khăn.

Qua khảo sát thực tế ngày 17-9-2025, đoàn kiểm tra do Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì ghi nhận 1 trong 2 đoạn kè được đề xuất đầu tư đang xảy ra sạt lở, ảnh hưởng trực tiếp đến tuyến đường hiện hữu, tính mạng và tài sản của người dân. Đoàn kiểm tra cũng thống nhất về sự cần thiết phải đầu tư công trình. Trên cơ sở đó, UBND xã Tu Bông kiến nghị phân kỳ đầu tư, trước mắt ưu tiên xây dựng đoạn kè từ đường sắt Bắc - Nam đến đầu đoạn kè bê tông đã được đầu tư, với tổng kinh phí dự kiến 70 tỷ đồng, thời gian thực hiện giai đoạn 2026 - 2027. Đối với đoạn còn lại, địa phương đề xuất tiếp tục xem xét bố trí vốn trong những năm tiếp theo. 

Ông Đỗ Văn Thắng - Chủ tịch UBND xã Tu Bông cho biết, việc đầu tư kè sông Tô Giang là rất cấp bách nhằm giải quyết tình trạng sạt lở, bảo vệ an toàn cho người dân và diện tích đất sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt, khu vực ven sông còn nằm gần ranh giới Dự án Khu đô thị mới cao cấp Cổ Mã và Dự án Khu đô thị mới Tu Bông dự kiến triển khai. Vì vậy, việc đầu tư công trình không chỉ phục vụ phòng, chống thiên tai mà còn góp phần hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, cải tạo cảnh quan, môi trường, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Trong điều kiện nguồn vốn còn khó khăn, phương án phân kỳ đầu tư, ưu tiên những vị trí xung yếu cần được các ngành chức năng quan tâm xem xét. Việc sớm hoàn thiện hệ thống kè không chỉ góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân mà còn tạo nền tảng để ổn định sản xuất, phát triển kinh tế và bảo đảm an toàn lâu dài cho khu vực ven sông.

MẠNH HÙNG