Ngày 13-11, tại Khánh Hòa, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Khánh Hòa tổ chức Diễn đàn khuyến nông @ nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp nâng cao giá trị, phát triển bền vững chuỗi khai thác, bảo quản và chế biến hải sản”. Diễn đàn là dịp để các đại biểu chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ (KH-CN), hướng đến nâng cao hiệu quả khai thác và giá trị hải sản.
![]() |
| Ngư dân cập cảng Hòn Rớ để bốc dỡ hải sản khai thác được sau chuyến biển. |
Đưa công nghệ vào sản xuất
Theo ông Đinh Xuân Hùng - đại diện Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam, thời gian qua, nhiều tiến bộ KH-CN đã được ngư dân Khánh Hòa và các địa phương ứng dụng hiệu quả. Tiêu biểu như ứng dụng tời thủy lực lắp trên các tàu cá giúp giảm 2 lao động, rút ngắn hơn 60% thời gian thu, thả lưới. Đèn LED chuyên dụng giúp nghề lưới vây tăng năng suất 1,21 lần, tiết kiệm 41,6% nhiên liệu; nghề lưới chụp tăng sản lượng 1,28 lần, lợi nhuận gấp 2,5 lần so với sử dụng đèn Metal Halide.
Trong khâu bảo quản, công nghệ làm lạnh bằng đá sệt ở nhiệt độ -1 đến -2°C giúp duy trì chất lượng hải sản đến 20 ngày. Công nghệ Nano UFB sử dụng bọt khí nitơ siêu nhỏ trong nước biển lạnh tuần hoàn giúp nâng tỷ lệ cá ngừ đạt chuẩn loại A lên 73%, giữ độ tươi đến 25 ngày và tiết kiệm 50% lượng nước đá.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng hệ thống định vị toàn cầu (GPS), hệ thống thông tin địa lý (GIS), máy dò cá giúp ngư dân xác định ngư trường, phát hiện đàn cá, tối ưu hành trình và nâng cao hiệu quả khai thác. Các thiết bị lái tự động, thông tin liên lạc tầm xa có tích hợp định vị vệ tinh cũng góp phần bảo đảm an toàn cho tàu cá khi hoạt động trên biển. Đặc biệt, hệ thống giám sát hành trình, nhật ký khai thác và truy xuất nguồn gốc điện tử góp phần đáp ứng yêu cầu chống khai thác IUU.
Tuy nhiên, chi phí đầu tư thiết bị công nghệ cao vẫn là rào cản lớn đối với ngư dân. Ông Nguyễn Đức Thắng - chủ tàu cá ở phường Bắc Nha Trang cho biết, dù KH-CN giúp nâng cao hiệu quả khai thác nhưng giá máy dò cá có thể lên đến vài tỷ đồng, thậm chí hơn 10 tỷ đồng; hệ thống bảo quản lạnh cũng đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Trong khi đó, giá bán hải sản chưa tương xứng với chất lượng, chưa có sự phân loại rõ ràng nên nhiều chủ tàu còn e ngại đầu tư.
Hướng đến nghề cá hiện đại, có trách nhiệm
Khánh Hòa hiện có hơn 5.000 tàu cá, trong đó 1.457 tàu dài từ 15m trở lên, chủ yếu hoạt động xa bờ. Khai thác hải sản không chỉ tạo sinh kế cho ngư dân mà còn gắn với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc. Trước yêu cầu hội nhập và các quy định chặt chẽ về truy xuất nguồn gốc, chống khai thác IUU, việc đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và tổ chức lại chuỗi sản xuất đang trở thành yêu cầu cấp thiết.
Theo ông Nguyễn Trọng Chánh - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, ứng dụng KH-CN là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả mỗi chuyến biển, tăng thu nhập cho ngư dân và phát triển nghề cá bền vững. Khánh Hòa đang đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật, khuyến khích ngư dân áp dụng công nghệ mới, xây dựng và nhân rộng các mô hình khai thác an toàn, hiệu quả, gắn với truy xuất nguồn gốc và tuân thủ quy định chống khai thác IUU. Cùng với đó, cần tăng cường liên kết giữa các khâu khai thác, sơ chế, thu mua, chế biến và tiêu thụ; trong đó, doanh nghiệp cần phát huy vai trò dẫn dắt để nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh của hải sản.
![]() |
| Hải sản được khai thác sau chuyến biển tại cảng Hòn Rớ. |
Ông Hoàng Văn Hồng - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia nhấn mạnh, phát triển nghề cá bền vững phải gắn với khai thác có trách nhiệm, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và chống khai thác IUU. Việc lựa chọn công nghệ cần phù hợp với từng nghề khai thác, quy mô tàu và khả năng đầu tư của ngư dân, lấy hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm làm mục tiêu.
Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông quốc gia sẽ phối hợp với các địa phương xây dựng, nhân rộng mô hình khuyến ngư; tập trung chuyển giao công nghệ khai thác tiết kiệm nhiên liệu, bảo quản tiên tiến, giảm tổn thất sau thu hoạch, ứng dụng chuyển đổi số, nhật ký khai thác điện tử và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, thúc đẩy các mô hình liên kết sản xuất gắn với chế biến, tiêu thụ, tạo nền tảng cho nghề cá phát triển hiện đại và bền vững.
HẢI LĂNG - HỒNG ĐĂNG







Thông tin bạn đọc
Đóng Lưu thông tin