Đẩy nhanh thi công và giải ngân nguồn vốn các dự án trọng điểm

Thời điểm kết thúc năm 2026 đã cận kề, nhưng nhóm các dự án động lực, trọng điểm có vốn lớn mới đạt tỷ lệ giải ngân 66,7%; nhiều công trình vẫn chưa bảo đảm tiến độ đề ra. UBND tỉnh Khánh Hòa đang khẩn trương chỉ đạo siết chặt kỷ luật công trường, tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng, thủ tục để đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân nguồn vốn các dự án. 

Nhận diện những điểm nghẽn 

Theo Sở Tài chính, tổng kế hoạch vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh là 15.750,93 tỷ đồng. Trong 10 tháng năm 2026, tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh đạt 78,9% kế hoạch. Để đạt mục tiêu giải ngân tối thiểu 90% (tương đương giá trị lũy kế khoảng 14.175,84 tỷ đồng), góp phần tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP cả năm 10,88%, áp lực đặt ra đối với nhóm dự án trọng điểm, động lực là rất lớn.

Công trình đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột. Ảnh: VĂN KỲ

Theo số liệu rà soát, tổng kế hoạch vốn của nhóm dự án động lực, trọng điểm do lãnh đạo UBND tỉnh trực tiếp phụ trách là 4.797,29 tỷ đồng. Tính đến ngày 31-10-2026, giá trị giải ngân mới đạt 3.201,25 tỷ đồng, tương đương 66,7% kế hoạch. Trong tuần cuối tháng 10, các đơn vị đã giải ngân thêm 108,06 tỷ đồng so với mức 3.093,19 tỷ đồng (đạt 63,4%) vào ngày 23-10. Tuy nhiên, kết quả này vẫn thấp hơn mức đăng ký của các đơn vị.

Nguyên nhân chính khiến tiến độ giải ngân tại các công trình lớn chưa đạt yêu cầu là những vướng mắc kéo dài trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB). Theo báo cáo tổng kết 90 ngày cao điểm GPMB của Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh mới có 25/40 dự án đạt, vượt hoặc tiệm cận mục tiêu; 15 dự án đạt tỷ lệ thấp hoặc chưa có sản phẩm cụ thể, trong đó có một số công trình trọng điểm quốc gia. Các dự án như: Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, hệ thống thủy lợi Sông Cái - Tân Mỹ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Khu Công nghiệp Ninh Xuân 1 - 2 và Cụm Công nghiệp Phước Minh 3 đều gặp khó khăn về tiến độ. Qua rà soát, các cơ quan chức năng còn chỉ ra nhiều vướng mắc pháp lý về đất đai, ảnh hưởng đến việc hoàn thiện thủ tục đầu tư và tổ chức thi công. 

Ông Phạm Minh Tân - Giám đốc Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng tỉnh cho biết, việc xác định nguồn gốc đất, kiểm đếm tài sản, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và vận động người dân bàn giao mặt bằng còn mất nhiều thời gian, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án. Bên cạnh đó, việc hoàn thiện thủ tục đầu tư, điều chỉnh thiết kế, dự toán và hồ sơ kỹ thuật cũng gặp khó khăn, làm chậm quá trình triển khai.

Gỡ vướng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ 

Trước thực trạng trên, UBND tỉnh yêu cầu thủ trưởng các sở, ban, ngành, ban quản lý dự án thuộc tỉnh, Trung tâm Phát triển quỹ đất và UBND các xã, phường liên quan trực tiếp điều hành, bám sát thực tế từng công trường để kịp thời xử lý vướng mắc. Lãnh đạo tỉnh nghiêm cấm tình trạng đăng ký kế hoạch giải ngân nhưng không có giải pháp khả thi hoặc không thực hiện đúng cam kết. Đối với khối lượng đã hoàn thành, chủ đầu tư phải phối hợp với Kho bạc Nhà nước khu vực XIV, đôn đốc nhà thầu hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu, thanh toán kịp thời, tránh tình trạng có khối lượng nhưng chậm làm thủ tục, dồn hồ sơ vào cuối tháng, cuối năm.

Đồng chí Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: “Để khơi thông mặt bằng cho các công trình trọng điểm, khi người dân đã đồng ý nhận bồi thường thì phải có tiền để chi trả ngay, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng người dân đã đồng thuận bàn giao mặt bằng nhưng nguồn vốn chi trả lại bị ách tắc, chậm trễ. Các địa phương có dự án vướng mắc phải tập trung xử lý dứt điểm từng trường hợp cụ thể, đẩy nhanh tiến độ áp giá, bồi thường theo đúng mốc thời gian đã cam kết với UBND tỉnh. Song song với việc bảo đảm nguồn tiền chi trả cho dân, tinh thần mặt bằng sạch tới đâu, tổ chức thi công ngay tới đó cũng được quán triệt triệt để. Các chủ đầu tư phải yêu cầu nhà thầu huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công liên tục, tăng ca, tăng kíp để bù đắp tiến độ, không để đất sạch nằm phơi sương vì nhà thầu chậm trễ. Với những trường hợp vướng mắc phát sinh, việc báo cáo cấp có thẩm quyền phải chỉ rõ cụ thể diện tích, số hộ ảnh hưởng, cơ quan giải quyết và thời hạn hoàn thành, không báo cáo chung chung”.

Bên cạnh công tác GPMB, UBND tỉnh yêu cầu xử lý rốt ráo các vướng mắc về thủ tục đầu tư và nguồn vật liệu khoáng sản phục vụ thi công. Các chủ đầu tư phải rà soát thủ tục còn thiếu, kịp thời tổng hợp khó khăn về nguồn vật liệu, báo cáo Sở Công Thương và các cơ quan chức năng xử lý, không chờ đến kỳ báo cáo định kỳ. UBND tỉnh phân công các Phó Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp theo dõi, chỉ đạo từng dự án trọng điểm, quy mô lớn hoặc đang gặp vướng mắc thuộc lĩnh vực phụ trách. Sở Tài chính được giao kiểm soát, đối chiếu số liệu với Kho bạc Nhà nước khu vực XIV, kịp thời tham mưu điều chuyển vốn từ các dự án chậm tiến độ, không có khả năng giải ngân sang các công trình có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn.

Đồng chí Nguyễn Việt Hùng - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh cho biết, để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng quý IV và hoàn thành tốt các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung đẩy nhanh GPMB các dự án trọng điểm; tăng tốc thi công và giải ngân vốn; đồng thời có phương án bảo đảm an toàn công trình, tiến độ trong điều kiện thời tiết bất lợi. Các đơn vị phải thiết lập cơ chế theo dõi riêng, phân công lãnh đạo phụ trách, định kỳ kiểm điểm tiến độ và kịp thời xử lý những khó khăn theo thẩm quyền.

ĐÌNH LÂM