AgriS Phan Rang: Giữ ngọt cho cây mía đường

Ở vùng mía phía nam của tỉnh Khánh Hòa, niên vụ mía 2025 - 2026 trải qua nhiều yếu tố bất lợi của thời tiết và biến động thị trường. Bằng sự chủ động, đồng hành sát sao giữa doanh nghiệp và người nông dân, cây mía đường vẫn chắt chiu dòng mật ngọt. Bước sang niên vụ mới 2026 - 2027, Công ty Cổ phần Đường Biên Hòa - Phan Rang (AgriS Phan Rang) triển khai những chính sách đầu tư bài bản, ứng dụng công nghệ và cam kết bảo hiểm giá thu mua mía, tiếp thêm niềm tin để người trồng mía vững tâm bám ruộng, mở rộng những cánh đồng mía.

Mùa mía nhiều khó khăn

Nhìn lại niên vụ 2025 - 2026, những người gắn bó lâu năm với đồng mía không khỏi trăn trở. Do tình hình chung, giá nhiên liệu, phân bón vật tư nông nghiệp, công lao động đều leo thang. Chưa kể, những đợt mưa lũ bất thường cuối tháng 11-2025 - đúng thời điểm chuẩn bị bước vào vụ thu hoạch - đã gây trở ngại cho việc thu hoạch, vận chuyển mía.

Trong khó khăn, sức sống của cây mía và sự gắn kết giữa người trồng mía với nhà máy thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết. Bà Võ Thị Thủy Tiên - Giám đốc AgriS Phan Rang cho biết, kết thúc niên vụ mía 2025 - 2026, sản lượng mía sạch đưa về ép đạt 165.182 tấn (đạt 94,2% kế hoạch và tăng 4% so với niên vụ trước). Từ nguồn nguyên liệu này, 15.084 tấn đường trắng tinh khiết đã ra lò, tăng 4% so với niên vụ trước. Đáng chú ý, chất lượng chữ đường (CCS) bình quân đạt 10,02 CCS (vượt 2% kế hoạch), trong khi tỷ lệ tạp chất giảm xuống chỉ còn 6,48%.

Trong số các vùng mía trọng điểm ở khu vực phía nam, xã Ninh Sơn đạt 1.163ha, thu hoạch với 73.900 tấn mía; xã Mỹ Sơn thu 645ha, đạt 46.400 tấn; vùng mía xã Lâm Sơn 250ha, đạt 14.300 tấn và các khu vực lân cận đóng góp thêm 24.800 tấn. Lợi nhuận bình quân của người trồng mía đạt từ 12 đến 15,3 triệu đồng/ha/năm. Trong bối cảnh thời tiết bất lợi, chi phí đầu vào tăng, những con số này là rất đáng ghi nhận. "Năm qua, thời tiết thất thường, vật tư cái gì cũng đắt. Lúc đầu, chúng tôi cũng lo lắm, sợ huề vốn hay lỗ. Nhưng nhờ nhà máy thu mua đúng tiến độ, hỗ trợ chi phí vận chuyển và trợ giá kịp thời nên mỗi héc-ta vẫn còn dư chút đỉnh để lo cho con cái học hành", ông Nguyễn Văn Nam, nông dân trồng mía ở xã Ninh Sơn chia sẻ.

Với sự đồng hành sát sao của doanh nghiệp, nông dân trồng mía đã vượt qua niên vụ mía nhiều khó khăn.

Không chỉ dừng lại ở khâu bao tiêu sản phẩm, điểm nổi bật của niên vụ qua chính là việc đưa kỹ thuật canh tác hiện đại đến tận từng chân ruộng. AgriS Phan Rang đã triển khai lấy 50 mẫu đất phân tích dinh dưỡng để khuyến cáo người dân rải vôi, bón phân đúng liều. Hơn 506ha mía đã được áp dụng công nghệ phun chế phẩm sinh trưởng bằng thiết bị bay không người lái (drone), góp phần giải quyết triệt để bài toán thiếu nhân công lao động lúc cao điểm và giúp phân bón ngấm đều, giảm bớt chi phí.

Bên cạnh đó, cơ cấu giống mía cũng có chuyển biến tích cực. Giống KK3 hiện chiếm 90% diện tích nhờ đặc tính kháng sâu bệnh tốt, chín trung bình và phù hợp thổ nhưỡng khô hạn. Song song đó, công tác nhân giống mía sạch bệnh cấp 3 (SRDC2) theo mô hình một mắt mầm trên diện tích 3ha đang hứa hẹn cung cấp nguồn giống chất lượng cao cho các vụ tới.

Tập trung vào cánh đồng lớn

Bước sang niên vụ 2026 - 2027, AgriS Phan Rang đặt mục tiêu nâng diện tích vùng nguyên liệu lên 2.550ha, hướng tới mốc 2.700ha vào năm 2030. Trong đó, tập trung phát triển các vùng trọng điểm như: Ninh Sơn (quy hoạch 1.050ha), Mỹ Sơn (600ha - tận dụng lợi thế hệ thống kênh Tân Mỹ), cùng vùng ven Đô Vinh - Xuân Hải (500ha).

Bà Võ Thị Thủy Tiên cho biết, để đạt mục tiêu nâng năng suất mía từ 66,2 tấn/ha hiện tại lên 68,75 tấn/ha ở vụ tới và hướng đến 75 tấn/ha vào năm 2030, một chính sách hỗ trợ đầu tư toàn diện đã được kích hoạt. Trong đó, chính sách khuyến khích mở rộng diện tích bao gồm việc trợ giá không hoàn lại 2 triệu đồng/ha cho diện tích mía tơ chuyển đổi từ đất lúa, hoa màu, cây lâu năm hoặc phá gốc trồng lại; hỗ trợ thêm 1 triệu đồng/ha cho vùng gần Phước Nhơn (Xuân Hải).

Đồng hành với nông dân trong việc chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, AgriS Phan Rang hỗ trợ cho nông dân vay vốn đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt với mức 5 triệu đồng/ha (trong đó trợ giá 1 triệu đồng/ha); trợ giá 50% chi phí phân bón hữu cơ/bã bùn (lên đến 3,5 triệu đồng/ha cho mía tơ và 2,1 triệu đồng/ha cho mía gốc).

Đối với áp dụng cơ giới hóa, AgriS Phan Rang hỗ trợ 500.000 đồng/ha cho dịch vụ cày ngầm chống hạn và 500.000 đồng/ha chi phí phân bón lá phun bằng drone. Người trồng mía còn được nhà máy cho vay vốn để thuê đất trồng mía với mức 15 triệu đồng/ha/3 năm (không giới hạn diện tích); hỗ trợ vốn mua máy móc, xe vận chuyển từ 300 triệu đồng đến 1 tỷ đồng với thời gian thu hồi vốn linh hoạt từ 2 - 3 năm.

Đặc biệt, điểm tựa vững chắc nhất khiến nông dân yên tâm dồn lực cho vụ mới chính là chính sách bảo hiểm giá mua mía. AgriS Phan Rang cam kết bảo hiểm giá mua tối thiểu 1 triệu đồng/tấn (chuẩn 10 CCS tại ruộng trên xe) cho liên tiếp 3 niên độ thu hoạch từ 2027 đến 2030.

"Nông nghiệp luôn đối mặt với rủi ro thiên tai và biến động thị trường. Vì vậy, mục tiêu của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc mua - bán nguyên liệu đơn thuần, mà là xây dựng một chuỗi liên kết bền vững. Bằng việc đầu tư 100% cơ giới hóa từ khâu làm đất đến thu hoạch, cùng chính sách bảo hiểm giá tối thiểu 1 triệu đồng/tấn, chúng tôi tin tưởng và mong muốn người nông dân yên tâm sản xuất" - bà Võ Thị Thủy Tiên nhấn mạnh.

Hy vọng bằng các giải pháp đồng bộ, năng suất, chất lượng cây mía đường của niên vụ 2026 - 2027 sẽ không ngừng được nâng lên, mang về lợi ích kinh tế đáng kể hơn cho người trồng mía.

CÔNG ĐỊNH