Ngăn chặn gian lận thương mại qua đường chuyển phát

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử đã thúc đẩy lượng hàng hóa lưu thông qua hệ thống bưu chính, chuyển phát nhanh tăng cao. Tuy nhiên, kênh vận chuyển này bị các đối tượng lợi dụng để tiêu thụ hàng giả, hàng nhập lậu. Để giải quyết tình trạng này, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh cùng các doanh nghiệp chuyển phát đang tăng cường kiểm tra, kiểm soát nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Những kẽ hở từ mua bán trực tuyến

Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể đặt mua mọi mặt hàng và nhận hàng trong vài giờ. Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát đã tạo cú hích lớn cho nền kinh tế số, giúp lưu thông hàng hóa nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, sự tiện lợi này đang bị lợi dụng để tuồn hàng giả, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc vào thị trường với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Thay vì vận chuyển công khai bằng xe tải hay tập kết tại kho bãi như trước, các đối tượng chia nhỏ đơn hàng và gửi qua hệ thống chuyển phát nhanh nhằm qua mặt lực lượng chức năng.

Nhân viên bưu cục Viettel Khánh Hòa chuẩn bị giao đơn hàng cho khách.

Theo đánh giá của ngành chức năng, việc mua bán trực tuyến tăng mạnh khiến lượng hàng hóa qua hệ thống chuyển phát tăng đột biến. Điển hình như Viettel Post Khánh Hòa mỗi ngày xử lý hàng chục nghìn đơn hàng. Khối lượng hàng hóa lớn thúc đẩy giao thương, nhưng cũng tạo áp lực không nhỏ cho công tác kiểm soát, ngăn chặn hàng vi phạm. Các mặt hàng vi phạm ngày càng đa dạng, từ mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo, giày dép đến thuốc lá điện tử, phụ kiện điện thoại... Đặc biệt, nhiều sản phẩm gắn mác “hàng xách tay”, “hàng nội địa” giá rẻ, nhưng thực chất là hàng giả, hàng kém chất lượng. Chị Nguyễn Thị Liên (phường Nam Nha Trang) cho biết: "Tôi từng mua mỹ phẩm qua mạng với giá rẻ hơn nhiều so với thị trường. Lúc nhận hàng thấy bao bì khá giống hàng thật nhưng dùng vài ngày thì da bị kích ứng. Khi tôi liên hệ thì người bán đã khóa tài khoản, do đó tôi không thể đổi trả". 

Thực tế, dịch vụ vận chuyển hàng hóa đang bị các đối tượng buôn bán hàng giả lợi dụng do có ưu điểm giao dịch không cần gặp mặt, thanh toán linh hoạt, giao hàng nhanh. Để che giấu danh tính và qua mặt cơ quan chức năng, các đối tượng thường đóng gói kín kiện hàng, khai báo thông tin người gửi không đầy đủ hoặc sử dụng tài khoản ảo, gây khó khăn lớn cho công tác kiểm tra, truy vết.

Tăng cường kiểm soát từ đầu nguồn

Để ngăn chặn gian lận thương mại qua đường chuyển phát, lực lượng QLTT tỉnh đang tăng cường nhiều giải pháp, trọng tâm là ký kết thỏa thuận hợp tác với Chi nhánh Bưu chính Viettel Khánh Hòa - Tổng Công ty Cổ phần Bưu chính Viettel. Theo đó, hai đơn vị sẽ phối hợp trao đổi thông tin, tuyên truyền pháp luật cho người dân; đồng thời tăng cường tập huấn nghiệp vụ, phối hợp kiểm tra, ứng dụng chuyển đổi số (hóa đơn điện tử, chữ ký số) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, truy xuất nguồn gốc hàng hóa, kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Ông Nguyễn Ngọc Tín - Giám đốc Chi nhánh Bưu chính Viettel Khánh Hòa cho biết: “Do các đối tượng thường xé nhỏ đơn hàng để vận chuyển qua đường chuyển phát với tần suất lớn nên công tác kiểm tra và truy vết gặp rất nhiều khó khăn. Để ngăn ngừa việc lợi dụng dịch vụ chuyển phát vận chuyển hàng giả, hàng lậu, đặc biệt là hàng cấm, Viettel siết chặt quy trình tiếp nhận, từ khai báo thông tin người gửi, người nhận, loại hàng hóa đến kiểm tra đóng gói trước khi vận chuyển. Đơn vị kiên quyết từ chối các mặt hàng thuộc danh mục cấm; đồng thời chủ động phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý khi có dấu hiệu nghi vấn". Theo ông Nguyễn Ngọc Tín, việc kiểm soát ngay từ đầu vào là giải pháp quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh.

Hệ thống Viettel Post trên địa bàn tỉnh mỗi ngày tiếp nhận và phát hàng chục nghìn đơn hàng.

Các chuyên gia nhận định, thương mại điện tử sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh, kéo theo lưu lượng hàng hóa chuyển phát ngày càng lớn. Điều này sẽ thúc đẩy mạnh nền kinh tế số, nhưng cũng là thách thức không nhỏ cho công tác QLTT. Nếu không kiểm soát tốt, hàng giả, hàng kém chất lượng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng, môi trường kinh doanh và uy tín của các doanh nghiệp chân chính.

HÀN DẠ NGUYỆT