Canh tác hữu cơ: Phương thức giảm áp lực chi phí đầu vào

Đứng trước bối cảnh giá phân bón tăng cao, nông dân trên địa bàn tỉnh đã chủ động thích ứng bằng nhiều giải pháp hữu hiệu. Cùng với việc bón phân đúng liều lượng, đúng thời điểm, việc ưu tiên sử dụng phân chuồng và thực hành nông nghiệp tuần hoàn đang trở thành xu hướng chủ đạo.

Ưu tiên sử dụng phân hữu cơ

Ông Hồ Tấn Cường - Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Táo Cam Thành Nam (phường Bắc Cam Ranh) cho biết: “HTX Táo Cam Thành Nam có 30ha táo. Với áp lực giá vật tư tăng cao, chúng tôi đã chủ động giảm 50% lượng NPK và tăng gấp đôi lượng phân chuồng. HTX thu mua phân tươi từ các hộ chăn nuôi địa phương để ủ hoai. Dù tốn nhiều công sức hơn nhưng phân hữu cơ giúp cải tạo đất rất tốt, giúp cây bền sức và cho năng suất ổn định".

Nông dân xã Bắc Ninh Hòa nuôi sâu canxi từ phụ phẩm nông nghiệp.

Tại vùng trồng cây ăn quả ở khu vực Khánh Vĩnh, nông dân cũng ưu tiên sử dụng phân hữu cơ thay thế cho phân vô cơ. Bà Trần Kim Hoa - Giám đốc HTX Nông nghiệp - Dịch vụ và Du lịch cộng đồng Khánh Hiệp (xã Trung Khánh Vĩnh) cho biết, ngoài hơn 20ha bưởi da xanh, sầu riêng, HTX còn chăn nuôi dê, heo, gà... HTX lấy phụ phẩm cây trồng dùng làm thức ăn chăn nuôi, rồi lấy phân chuồng này ủ hoai để bón cho cây trồng. Mô hình khép kín này không chỉ tiết kiệm chi phí, mà còn nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Kinh nghiệm từ các thành viên HTX cho thấy, việc ủ phân chuồng thành phân bón tương đối dễ dàng. Phân chuồng, phổ biến nhất là phân bò có đặc tính giữ ẩm tốt, rất phù hợp với thổ nhưỡng đất cát, đất pha sét. Tuy nhiên, phân bò lại có nhược điểm là chứa nhiều hạt cỏ dại, cần phải ủ kỹ để tránh nấm bệnh gây thối rễ. Do đó, sau khi thu mua, nông dân thường ủ hoai bằng cách trộn phân với rơm rạ, vỏ trấu và chế phẩm vi sinh. Nhiều nông dân bổ sung một ít phân lân ở giai đoạn này. Hỗn hợp này được ủ trong khoảng 2 tháng là có thể sử dụng. Phân ủ hoai giúp bộ rễ cây ăn quả phát triển chắc khỏe, tăng khả năng chịu hạn và giữ cho đất luôn tơi xốp.

Thích ứng xanh

Trong 5 năm qua, HTX Nông nghiệp Bình Lộc (xã Suối Hiệp) đã ứng dụng việc ủ hoai mục rơm rạ ngay trên ruộng đồng. Phương pháp này giúp bổ sung mùn hữu cơ tự nhiên, giảm đáng kể lượng phân bón hóa học.

Ngoài ra, trong những năm qua, phong trào ủ rác thải thành phân bón cũng phát triển rộng khắp. Theo lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh, hiện nay, hầu hết nông dân trong tỉnh đã thành thạo các phương pháp xử lý rác thải thành phân bón hữu cơ, cũng đã làm chủ các kỹ thuật: Lên men phụ phẩm cây trồng làm thức ăn chăn nuôi; ủ phân hữu cơ từ phụ phẩm cây trồng; nuôi sâu canxi, nuôi trùn quế làm thức ăn chăn nuôi và phân bón hữu cơ... Ông Trần Công Long - nông dân ở xã Bắc Ninh Hòa cho biết: "Cứ khoảng 400kg rác sẽ ủ được 100kg phân hữu cơ tơi xốp, chất lượng cao, không mùi, rất tốt cho cây trồng".

Tại các trang trại quy mô lớn, mô hình sản xuất tổng hợp "cộng sinh" đang phát huy hiệu quả rõ rệt. Các trang trại thường kết hợp chăn nuôi heo, bò, gà, cá... với trồng cây ăn quả, cây ngắn ngày. Nước từ ao nuôi cá dùng để tưới cây. Phụ phẩm nông nghiệp được dùng làm thức ăn chăn nuôi, trong khi phân gia súc được ủ hoai để bón cho cây trồng. Đối với các trang trại chuyên biệt về trồng trọt, các chủ trang trại đã liên kết, hợp tác với các đơn vị chăn nuôi lớn để cung ứng phân chuồng ổn định.

Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi sang canh tác hữu cơ và xây dựng chuỗi liên kết tuần hoàn không chỉ giúp nông dân giảm bớt gánh nặng chi phí, mà còn hình thành phương thức sản xuất bền vững, thân thiện với môi trường, đặc biệt là nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn nông nghiệp xanh hiện nay.

CÔNG ĐỊNH