Ươm mầm những ý tưởng khởi nghiệp

Từ những ý tưởng xuất phát trong học tập, nghiên cứu, trải nghiệm, nhiều sinh viên (SV) Trường Đại học Nha Trang đã thực hiện các dự án khởi nghiệp, từng bước đưa sản phẩm ứng dụng vào thực tiễn. Đồng hành với hành trình đó, Trung tâm Đổi mới sáng tạo của trường đang góp phần kết nối tri thức, nguồn lực và doanh nghiệp (DN), đưa ý tưởng của SV đến gần hơn với thị trường.

Nhóm tác giả dự án “BioBoots - Chế phẩm sinh học từ phụ phẩm nông nghiệp, hướng đến nền nông nghiệp tuần hoàn và bền vững” nhận giải ba tại Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VII.

Từ ý tưởng đến sản phẩm 

Chúng tôi có dịp gặp lại Nguyễn Hoàng Cường - cựu SV Khoa Công nghệ sinh học, Trường Đại học Nha Trang, tác giả dự án “BioBoots - Chế phẩm sinh học từ phụ phẩm nông nghiệp, hướng đến nền nông nghiệp tuần hoàn và bền vững”. Dự án từng đạt nhiều giải thưởng cấp trường, khu vực và quốc gia dành cho hoạt động khởi nghiệp của SV. Đáng chú ý, sản phẩm không chỉ dừng lại ở ý tưởng hay trong phòng thí nghiệm mà đã được hỗ trợ kết nối đầu tư, từng bước đưa vào sản xuất. 

BioBoots ứng dụng công nghệ sinh học để sản xuất chế phẩm vi sinh từ các phụ phẩm nông nghiệp. Sản phẩm có tác dụng hỗ trợ phân giải chất hữu cơ, cải thiện sức khỏe của đất và hạn chế sự phát triển của một số nấm bệnh gây hại cây trồng, góp phần giảm phụ thuộc vào vật tư nông nghiệp hóa học. “Chúng tôi sử dụng các loại phế phẩm có sẵn (như phôi nấm) và ứng dụng công nghệ sinh học để sản xuất chế phẩm vi sinh. Dự án phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn, từ phụ phẩm có giá trị thấp đến sản xuất chế phẩm sinh học và cuối cùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp hữu cơ”, Cường chia sẻ. Sau khi dự án hoàn thiện, Trung tâm Đổi mới sáng tạo đã kết nối nhà đầu tư, hỗ trợ đưa sản phẩm vào ứng dụng. Hiện nay, BioBoots được một công ty ở xã Diên Thọ sử dụng trong canh tác nông nghiệp hữu cơ. Cường cũng bán sản phẩm qua kênh trực tuyến với giá 30.000 đồng/kg, hiện đã bán được hơn 200kg. Với nhóm SV, mục tiêu không chỉ là tạo doanh thu từ sản phẩm, dịch vụ mà còn góp phần nâng cao giá trị phụ phẩm, giảm lãng phí tài nguyên và thúc đẩy nông nghiệp xanh.

Sinh viên Nguyễn Hoàng Cường giới thiệu sản phẩm chế phẩm vi sinh, những sản phẩm nông nghiệp hữu cơ sử dụng chế phẩm sinh học.

Một dự án khác cho thấy tinh thần sáng tạo gắn với nhu cầu thực tế là ống lọc nước tinh khiết VNFilter của nhóm SV Nguyễn Tấn Khang - Khoa Công nghệ chế biến thủy sản, cùng các SV Khoa Cơ khí và Khoa Kinh doanh thực hiện. Xuất phát từ những chuyến đi cứu trợ trong đợt lụt lịch sử năm 2025, nhóm nhận thấy nhu cầu nước sinh hoạt của người dân vùng lũ rất cấp thiết. Từ đó, ý tưởng phát triển sản phẩm hỗ trợ xử lý nguồn nước ô nhiễm trong mùa lũ được hình thành. Sản phẩm hướng đến sự gọn nhẹ, dễ lắp ráp, giúp loại bỏ vi khuẩn và tạp chất có trong nước. Trong quá trình thiết kế, hoàn thiện sản phẩm, nhóm nhận được sự hướng dẫn, định hướng của Trung tâm Đổi mới sáng tạo, từ chuyên môn đến xây dựng kế hoạch truyền thông và phân phối. Dự án đoạt giải khuyến khích tại Ngày hội khởi nghiệp quốc gia của học sinh, SV lần thứ VIII do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức vào tháng 4-2026. Sau cuộc thi, nhóm tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, hướng đến khả năng ứng dụng thực tế.

Đồng hành để khởi nghiệp đi vào chiều sâu

BioBoots và ống lọc nước VNFilter là 2 trong nhiều dự án được Trung tâm Đổi mới sáng tạo, Trường Đại học Nha Trang hỗ trợ trong quá trình hình thành và phát triển. Điểm chung của các dự án là xuất phát từ kiến thức chuyên môn, nhu cầu thực tế và mong muốn tạo ra những sản phẩm có ích cho cộng đồng. Để hiện thực hóa ý tưởng, bên cạnh sự chủ động của SV, việc được tư vấn, định hướng và kết nối nguồn lực đóng vai trò quan trọng.

Bà Trần Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo cho biết, trung tâm là đơn vị chuyên trách các hoạt động khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ, phát triển cộng đồng và hướng nghiệp. Trong đó, hỗ trợ khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đồng thời là một trong những thế mạnh của trung tâm. Trong những năm qua, trung tâm đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ SV đổi mới sáng tạo, xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp nội bộ và kết nối các nguồn lực nhằm hỗ trợ người học, giảng viên, cán bộ trong quá trình hình thành, phát triển dự án.

Nhóm sinh viên thiết kế và thực hiện sản phẩm ống lọc nước tinh khiết VNFilter.

Hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp tại Trường Đại học Nha Trang được xây dựng qua từng giai đoạn. Tháng 6-2018, nhà trường thành lập Câu lạc bộ Hỗ trợ SV nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp và du học, tạo nền tảng ban đầu cho SV quan tâm đến nghiên cứu, sáng tạo. Đến năm 2026, việc hình thành Vườn ươm DN đánh dấu bước phát triển mới, hướng hoạt động khởi nghiệp từ xây dựng ý tưởng đến phát triển sản phẩm, DN và tạo ra giá trị kinh tế - xã hội. Đặc biệt, Sở Khoa học và Công nghệ (KH-CN) chính thức công nhận Trung tâm Đổi mới sáng tạo thuộc Trường Đại học Nha Trang là Trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị định số 268, ngày 14-10-2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật KH-CN và đổi mới sáng tạo về đổi mới sáng tạo; khuyến khích hoạt động KH-CN và đổi mới sáng tạo trong DN; công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo, hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo; công nhận cá nhân, DN khởi nghiệp sáng tạo; hạ tầng mạng lưới và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Đây là sự ghi nhận đối với quá trình hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển ý tưởng sáng tạo, chuyển giao công nghệ và kết nối nguồn lực của đơn vị.

Từ những dự án cụ thể, hoạt động hỗ trợ khởi nghiệp của nhà trường đang từng bước chuyển từ khuyến khích ý tưởng sang đồng hành trong quá trình hoàn thiện sản phẩm, xây dựng mô hình kinh doanh, kết nối đối tác, nhà đầu tư, tìm kiếm thị trường và mở rộng mạng lưới DN. Khi được tiếp sức đúng lúc, những ý tưởng nảy sinh từ giảng đường có thêm cơ hội trở thành sản phẩm hữu ích, góp phần gắn kết nghiên cứu khoa học với đời sống và phát huy sức sáng tạo của SV. “Trong thời gian tới, trung tâm tiếp tục phát huy nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và mạng lưới đối tác để mở rộng hoạt động ươm tạo, hỗ trợ các dự án khởi nghiệp có tiềm năng; tăng cường kết nối giữa hoạt động nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tế của DN, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thương mại hóa các sản phẩm nghiên cứu”, bà Hạnh cho biết thêm.

MAI HOÀNG