Thúc đẩy liên kết viện, trường với doanh nghiệp trong nghiên cứu khoa học và công nghệ

Sáng 23-10, tại trụ sở Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị toàn quốc thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ (KH-CN). Hội nghị do Bộ KH-CN phối hợp với Văn phòng Chính phủ tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến các địa phương. Dự hội nghị có Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân; lãnh đạo 10 bộ, cơ quan cùng đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp.

Dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Khánh Hòa có đồng chí Lê Huyền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành, viện, trường đại học và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Huyền và các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh Khánh Hòa.

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ KH-CN Lê Xuân Định phân tích thực trạng, những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp trong nghiên cứu, phát triển KH-CN.

Theo đó, giai đoạn 2021 - 2025, doanh nghiệp chủ trì 181/1.451 nhiệm vụ KH-CN cấp quốc gia, chiếm 12,5% về số lượng và 25,7% về kinh phí; tỷ lệ nhiệm vụ cấp địa phương có doanh nghiệp liên kết, đối ứng vốn đạt khoảng 21%.

Theo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), Việt Nam xếp thứ 24/133 quốc gia, nền kinh tế về hợp tác nghiên cứu và phát triển giữa trường đại học với doanh nghiệp. Tuy nhiên, đầu tư nghiên cứu và phát triển (R&D) của doanh nghiệp còn thấp; nguồn nhân lực nghiên cứu chủ yếu tập trung tại các viện, trường, chưa đến 28% doanh nghiệp lớn có bộ phận R&D.

Từ thực trạng đó, Bộ KH-CN xác định các điểm nghẽn chủ yếu trong liên kết viện, trường với doanh nghiệp, đồng thời đề xuất triển khai các nhóm giải pháp từ cuối năm 2026. Trọng tâm là xây dựng bộ 10 chỉ số đánh giá mức độ liên kết; hoàn thiện cơ chế luân chuyển, công nhận thời gian giảng viên làm việc tại doanh nghiệp; thúc đẩy mô hình doanh nghiệp khởi nguồn từ kết quả nghiên cứu (spin-off). Bên cạnh đó, Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước cần phát huy vai trò kiến tạo, chia sẻ rủi ro, đặt hàng, thử nghiệm và trở thành khách hàng đầu tiên của các sản phẩm công nghệ mới, góp phần thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Đại diện các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cũng trình bày nhiều tham luận về phát triển công nghệ chiến lược; liên kết nghiên cứu, phát triển công nghệ trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, nông nghiệp, dược liệu; thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường đại học. Các ý kiến tập trung phân tích những hạn chế, điểm nghẽn và đề xuất giải pháp tăng cường liên kết “3 nhà” (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp).

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách đã ban hành, tạo chuyển biến thực chất trong hợp tác nghiên cứu, gắn kết quả với yêu cầu thực tiễn và hiệu quả cụ thể.

Phó Thủ tướng giao Bộ KH-CN chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đánh giá toàn diện năng lực các cơ sở nghiên cứu khoa học sử dụng ngân sách nhà nước; rà soát, sắp xếp theo ngành, lĩnh vực và xây dựng bản đồ các cơ sở nghiên cứu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tìm kiếm đối tác. Đồng thời, xác định định hướng, mục tiêu phát triển KH-CN cho từng ngành, lĩnh vực; hướng dẫn xây dựng, triển khai các nhiệm vụ nghiên cứu hằng năm phù hợp với năng lực, tránh trùng lặp, lãng phí…

Đối với các kiến nghị tại hội nghị, Phó Thủ tướng giao Bộ KH-CN phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, giải quyết.

LÂM ANH