Đưa văn hóa Ninh Phước lên không gian số: Góc nhìn từ người trẻ

Từ khung dệt Mỹ Nghiệp, làng gốm Bàu Trúc đến những nét văn hóa Chăm quen thuộc, nhiều câu chuyện về Ninh Phước đang được người trẻ kể lại bằng video ngắn trên mạng xã hội. Cuộc thi “Review điểm đến du lịch - văn hóa xã Ninh Phước” năm 2026 đã mở thêm một cách gần gũi để người trẻ tìm hiểu, giới thiệu văn hóa, làng nghề và hình ảnh quê hương đến với nhiều người hơn.

Bạn Quảng Diệp Hương Giang bên khung dệt trong video dự thi, góp phần giới thiệu nét đẹp nghề dệt thổ cẩm truyền thống đến cộng đồng.

Kể chuyện quê mình bằng video 

Lễ hội Katê đang đến gần, ở nhiều làng Chăm của xã Ninh Phước, tiếng trống ghinăng, kèn saranai cùng những điệu múa truyền thống lại rộn lên. Cũng những hình ảnh, âm thanh quen thuộc ấy nhưng qua góc máy của người trẻ, câu chuyện về quê hương được kể theo một cách khác. Một khung dệt, đôi bàn tay thoăn thoắt đưa thoi, những hoa văn trên tấm thổ cẩm; hay cảnh người thợ Bàu Trúc nắn từng dáng gốm bằng tay... trở thành chất liệu cho những video ngắn đăng trên mạng xã hội. Không cầu kỳ, nhiều tác phẩm chọn cách kể giản dị, đi từ những gì gần gũi nhất với đời sống của người dân.

Trong số những tác phẩm nhận được lượt tương tác cao có “Làng nghề dệt thổ cẩm - văn hóa người Chăm” của nhóm bạn trẻ Đặng Thị Phan Rang, Thạch Gia Hòa, Hán Sinh Cung, Đổng Tùng Huyên, Đàng Trung Học và Quảng Diệp Hương Giang. Với các bạn trẻ này, khung dệt hay những tấm thổ cẩm vốn chẳng xa lạ nhưng khi cùng nhau làm video, cả nhóm lại có dịp nhìn kỹ hơn những điều vốn quá quen thuộc với mình.

Chị Đặng Thị Phan Rang chia sẻ, khi tham gia cuộc thi, mỗi người góp một ý tưởng, rồi cùng nhau tìm hiểu, ghi lại những hình ảnh của làng nghề. Điều nhóm mong muốn là qua video, nhiều người biết đến nghề dệt Mỹ Nghiệp hơn, hiểu được những giá trị nằm trong từng tấm thổ cẩm và thêm yêu những sản phẩm do chính người dân nơi đây làm ra. Quá trình làm video cũng giúp nhóm hiểu hơn về nghề truyền thống của quê hương. Muốn gìn giữ văn hóa, bên cạnh giữ nghề, cần có những cách kể mới để văn hóa đến gần hơn với người trẻ và đông đảo công chúng. 

Bạn Lê Phạm Quỳnh Chi trong bài dự thi “ Hơi thở của làng gốm Bầu Trúc”.

Để có vài phút hình ảnh, người làm video phải tìm hiểu thêm về nơi mình sống, hỏi lại những câu chuyện tưởng đã biết, rồi chọn xem điều gì đáng kể nhất. Từ quá trình ấy, những điều vốn rất quen lại được nhìn bằng một góc khác. Với nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ gồm: Nguyễn Thị Quỳnh Duyên, Đinh Tuệ Mẫn và Lê Phạm Quỳnh Chi, câu chuyện bắt đầu từ làng gốm Bàu Trúc. Tác phẩm “Hơi thở của làng gốm Bàu Trúc” được 3 nữ sinh thực hiện bằng những đoạn phim ngắn, hình ảnh về người làm gốm và có thêm phụ đề tiếng Anh. Quỳnh Duyên kể, ban đầu cả nhóm chỉ nghĩ làm một video giới thiệu làng gốm nhưng càng tìm hiểu, các em càng thấy phía sau những sản phẩm gốm còn nhiều điều thú vị, từ cách tạo dáng, nung gốm đến những câu chuyện văn hóa gắn với cộng đồng dân tộc Chăm. Các em muốn những hình ảnh đó được nhiều người biết đến hơn nên làm thêm phụ đề tiếng Anh. 

Để câu chuyện quê hương đi xa hơn

Khi những video được đưa lên Fanpage “Ninh Phước mới”, mỗi tác phẩm bắt đầu có đời sống riêng. Người địa phương xem để nhận ra những hình ảnh quen thuộc; người xa quê có dịp nhìn lại làng nghề, lễ hội; còn những người chưa từng đến có thể biết thêm về một vùng đất qua vài phút hình ảnh. Ở đó, mỗi video về Mỹ Nghiệp hay Bàu Trúc không chỉ là sản phẩm của một cuộc thi. Mỗi lượt xem, chia sẻ hay bình luận đều có thể đưa câu chuyện về làng nghề, con người và văn hóa Ninh Phước đến công chúng rộng rãi hơn.

Tác phẩm nhận được lượng tương tác cao trên mạng xã hội.

Theo bà Chế Hoàng Thu Hảo - Phó Chủ tịch UBND xã Ninh Phước, điều địa phương kỳ vọng không chỉ là có thêm những sản phẩm truyền thông đẹp, mà quan trọng hơn là khuyến khích người trẻ chủ động tìm hiểu những giá trị văn hóa ngay nơi mình đang sống. Thông qua các tác phẩm, địa phương mong các bạn trẻ tiếp tục phát huy sự sáng tạo, tìm hiểu và kể những câu chuyện về văn hóa, con người, làng nghề truyền thống của quê hương theo cách gần gũi với thế hệ mình. Khi chính người dân cùng tham gia giới thiệu quê hương, việc quảng bá sẽ sinh động, hấp dẫn hơn. Thời gian tới, xã Ninh Phước sẽ tiếp tục đẩy mạnh quảng bá văn hóa dân tộc Chăm, các điểm đến du lịch và làng nghề truyền thống trên nhiều nền tảng; đồng thời khuyến khích đoàn viên, thanh niên, học sinh và người dân cùng tham gia sáng tạo nội dung về địa phương.

Ninh Phước có nhiều chất liệu để kể: Làng gốm Bàu Trúc, làng dệt Mỹ Nghiệp, Lễ hội Katê, những món ăn, tiếng trống, điệu múa và cả nhịp sống thường ngày trong các làng Chăm. Điều đáng chú ý là những câu chuyện ấy đang có thêm một lớp người kể mới. Từ những video dự thi, người trẻ có dịp hiểu hơn nơi mình đang sống; còn văn hóa địa phương có thêm một con đường để đến với công chúng. Từ những đoạn phim ngắn về khung dệt, góc làng gốm hay một nét sinh hoạt quen thuộc, câu chuyện về đất và người Ninh Phước sẽ ngày càng hiện diện dày hơn trên không gian số.

THANH HIẾU