Xã Mỹ Sơn: Hướng tới khai thác tiềm năng du lịch

Với cảnh quan núi rừng, hồ, suối, những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Raglai cùng lợi thế sản xuất nông nghiệp, xã Mỹ Sơn đang mở hướng phát triển du lịch từ chính nguồn lực sẵn có. Việc kết nối thiên nhiên, văn hóa và nông nghiệp thành những sản phẩm đặc trưng được kỳ vọng tạo thêm sinh kế cho người dân, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Nhiều nét riêng để khám phá

Dù chưa phải điểm đến quen thuộc nhưng Mỹ Sơn vẫn có những nét riêng đáng để khám phá. Ngoài cảnh quan thiên nhiên phong phú, xã Mỹ Sơn còn có những câu chuyện về văn hóa, lịch sử và đời sống cộng đồng. Ở những thôn có đồng bào Raglai sinh sống, tiếng mã la, đàn chapi, những làn điệu dân ca cùng phong tục truyền thống vẫn được trao truyền qua nhiều thế hệ. Những giá trị ấy không chỉ gắn với đời sống tinh thần mà còn mở ra hướng trải nghiệm văn hóa bản địa, từ tìm hiểu nhạc cụ, nghề thủ công đến thưởng thức ẩm thực núi rừng. Chị Chamaléa Thị Khém - Bí thư Chi bộ thôn Rã Trên kỳ vọng phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc Raglai sẽ tạo thêm việc làm, nâng cao đời sống cho đồng bào. Đó cũng là mong muốn để những giá trị văn hóa được gìn giữ và mang lại sinh kế ngay trên quê hương.

Xã Mỹ Sơn có nhiều cảnh quan độc đáo, thu hút du khách yêu thích khám phá, trải nghiệm.

Từ những triền đồi, nương rẫy, hành trình khám phá Mỹ Sơn còn mở ra ở các vùng sản xuất đang đổi thay cách làm nông. Tại PT Farm, dưa lưới được trồng trong nhà màng, sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt. Ở thôn Phú Thuận, Trang trại Nắng và Gió phát triển nho, táo, dưa lưới, nha đam theo hướng tiết kiệm nước, tận dụng phụ phẩm làm phân hữu cơ. Những mô hình ấy không chỉ cho thấy khả năng thích ứng với điều kiện khô hạn mà còn gợi mở hướng tham quan, trải nghiệm thu hoạch và tiêu thụ nông sản tại vườn. Gắn với những vùng sản xuất còn có đập Nha Trinh, công trình thủy lợi cổ của người Chăm, mang dấu ấn của quá trình khai thác, dẫn nước phục vụ canh tác qua nhiều thế hệ. Cùng với đập Ô Căm, hồ Chomo và cảnh quan núi đồi, nơi đây gợi mở các tuyến trải nghiệm kết hợp tìm hiểu lịch sử, khám phá thiên nhiên và đời sống nông nghiệp.

Một điểm dừng chân giàu giá trị văn hóa khác là đình Phú Thạnh, di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh nằm gần Quốc lộ 27. Dưới những tán cây già, mái đình lưu giữ ký ức về các thế hệ cư dân khai hoang, lập ấp. Ông Nguyễn Quang Châu - thành viên Ban Quản lý đình cho biết, vào ngày mùng 9 và 10 tháng Ba âm lịch hằng năm, người dân tổ chức lễ rước thần, cúng tiền hiền cùng các hoạt động văn hóa, thể thao dân gian. Đây cũng là dịp để con cháu trở về, tưởng nhớ tiền nhân, gắn kết cộng đồng. Những câu chuyện dưới mái đình góp thêm chiều sâu lịch sử cho hành trình tìm hiểu vùng đất Mỹ Sơn.

Kết nối nguồn lực, mở hướng sinh kế

Từ cảnh quan thiên nhiên, đời sống văn hóa Raglai đến những vùng sản xuất và di tích lịch sử, Mỹ Sơn có nhiều nguồn lực để hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng. Điều còn thiếu là sự kết nối giữa các điểm đến, dịch vụ và hoạt động trải nghiệm. Ngày 21-10, HĐND xã Mỹ Sơn đã thông qua Nghị quyết về phát triển du lịch gắn với phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đến năm 2030, định hướng đến năm 2035. Theo đó, địa phương xác định lấy văn hóa làm nền tảng, cộng đồng làm chủ thể; phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hóa Raglai gắn với nông nghiệp. Trước mắt, xã phấn đấu xây dựng một điểm du lịch cộng đồng mẫu, từng bước hình thành mô hình “mỗi thôn một sản phẩm du lịch đặc trưng”.

Sắc tím bằng lăng tô điểm cảnh quan hồ nước, núi đồi, tạo nên nét đẹp riêng của vùng bán sơn địa Mỹ Sơn.

Để hiện thực hóa định hướng này, xã cần lựa chọn địa bàn có điều kiện phù hợp về giao thông, cảnh quan, văn hóa và sự đồng thuận của người dân để thí điểm. Từ trải nghiệm ẩm thực, giao lưu văn hóa đến tham quan vùng sản xuất, các điểm dừng chân có thể kết nối thành hành trình nửa ngày hoặc một ngày. Khi sản phẩm có khách, tạo được nguồn thu và vận hành ổn định mới tiếp tục mở rộng, tránh đầu tư dàn trải. Ông Huỳnh Phương Nam - Chủ tịch UBND xã Mỹ Sơn cho biết, địa phương đang từng bước cụ thể hóa các nghị quyết chuyên đề về phát triển nông nghiệp công nghệ cao, du lịch và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực bằng những chương trình, kế hoạch phù hợp. Đây là nền tảng để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế sẵn có, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tiếp theo.

Điều quan trọng là người dân phải thực sự được hưởng lợi. Các nhóm hộ, tổ hợp tác hoặc hợp tác xã có thể đảm nhận dịch vụ ăn uống, hướng dẫn, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm địa phương. Khi đã tạo được nguồn thu, người dân sẽ có thêm động lực gìn giữ di sản, bảo vệ cảnh quan. Cùng với đào tạo kỹ năng đón khách, quảng bá và kết nối doanh nghiệp lữ hành, việc khai thác các điểm sinh thái phải bảo đảm an toàn, môi trường; các nghi lễ truyền thống phải được tôn trọng, không thương mại hóa tùy tiện.

Từ tiếng mã la giữa núi rừng, những câu chuyện dưới mái đình đến các vườn cây đang đổi thay cách sản xuất, xã Mỹ Sơn có nhiều điều để kể với du khách. Khi những giá trị ấy được kết nối thành sản phẩm có sức hút, mang lại nguồn thu cho cộng đồng, du lịch sẽ không chỉ đưa khách đến với vùng đất này mà còn mở thêm sinh kế, tạo động lực cho một chặng đường phát triển mới.

THANH XUÂN