Xã Đại Lãnh: Xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng 

Sở hữu Mũi Đôi - điểm cực Đông trên đất liền Việt Nam, làng chài Đại Lãnh, Đầm Môn cùng hệ sinh thái biển đảo đặc sắc của vịnh Vân Phong, xã Đại Lãnh được đánh giá có nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng. Nhằm khai thác hiệu quả các lợi thế sẵn có, góp phần bảo tồn văn hóa làng biển và tạo sinh kế bền vững cho người dân, xã đang hướng tới xây dựng, phát triển các mô hình du lịch cộng đồng gắn với văn hóa biển và hệ sinh thái bản địa.

Nhiều lợi thế 

Xã Đại Lãnh sở hữu hệ sinh thái tài nguyên du lịch đa dạng. Nơi đây có Mũi Đôi - Hòn Đầu, danh lam thắng cảnh quốc gia và là điểm cực Đông trên đất liền Việt Nam; có Hòn Nưa với hệ sinh thái biển còn khá nguyên sơ; có Điệp Sơn nổi tiếng với con đường đi bộ giữa biển; cùng hệ thống làng chài truyền thống gắn với lịch sử khai phá vùng đất Vân Phong.

Lăng Ông Nam Hải xã Đại Lãnh.

Không chỉ có tài nguyên thiên nhiên, Đại Lãnh còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc. Tại làng chài Đại Lãnh có Lăng Ông Nam Hải, chùa Phước Sơn, chợ cá truyền thống, nghề khai thác hải sản lâu đời cùng đặc sản mực cơm nổi tiếng. Trong khi đó, Đầm Môn là một làng chài cổ trên bán đảo Hòn Gốm với đình Đầm Môn còn lưu giữ 7 sắc phong triều Nguyễn, các lễ hội của ngư dân và nghề nuôi biển truyền thống. Đáng chú ý, năm 2026, sản phẩm du lịch “Chinh phục điểm cực Đông trên đất liền Việt Nam” tại Mũi Đôi được tỉnh lựa chọn là một trong những sản phẩm du lịch đặc trưng. Đây được xem là cơ hội quan trọng để xã tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch của tỉnh.

Ông Võ Đình Cháu - Phó Chủ tịch UBND xã Đại Lãnh cho biết, tuy có nhiều tiềm năng, thế mạnh về du lịch cộng đồng nhưng hoạt động du lịch hiện nay trên địa bàn vẫn chủ yếu mang tính tự phát, du khách đến rồi đi trong ngày, mức chi tiêu thấp và lợi ích mang lại cho cộng đồng chưa tương xứng với tiềm năng. Do đó, xã đang thuê đơn vị tư vấn uy tín để xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng mang tính chiến lược nhằm phát huy các thế mạnh vốn có của địa phương.

Sẽ hình thành các mô hình du lịch cộng đồng

Theo lãnh đạo UBND xã Đại Lãnh, địa phương hướng tới xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng theo hướng liên kết, bổ trợ lẫn nhau. Có thể kể đến mô hình du lịch cộng đồng biển đảo và văn hóa làng chài Đại Lãnh. Hạt nhân của mô hình là không gian làng biển truyền thống với Lăng Ông Nam Hải, chùa Phước Sơn, chợ cá, kè biển, ga Đại Lãnh, suối Hồ, đèo Cả và Hòn Nưa. Mô hình này sẽ tập trung phát triển các sản phẩm như phố ẩm thực biển đêm, tour ngắm bình minh, du lịch tâm linh, tour trải nghiệm văn hóa làng chài. Đặc biệt, hình ảnh “mực cơm Đại Lãnh” được nghiên cứu đề xuất trở thành biểu tượng nhận diện du lịch của địa phương, vừa là sản vật đặc trưng vừa là điểm nhấn truyền thông.

Du khách check-in tại Mũi Đôi - Hòn Đầu - điểm cực Đông của Tổ quốc (xã Đại Lãnh).

Cùng với đó là mô hình du lịch cộng đồng làng chài và di sản văn hóa Đầm Môn. Du khách sẽ được trải nghiệm đời sống ngư dân, tham quan đình Đầm Môn, tìm hiểu nghề nuôi biển công nghệ cao, chèo thuyền kayak, SUP, khám phá văn hóa làng biển và chuẩn bị hành trình chinh phục Mũi Đôi. Một số sản phẩm mới được đề xuất khá độc đáo như: “Đêm trước cực Đông”, “Trường học của biển” hay “Bảo tàng sống của biển”. Ngoài ra, địa phương cũng nghiên cứu mô hình tuyến liên kết giá trị biển đảo Vân Phong - Đại Lãnh, kết nối Đại Lãnh - Đầm Môn - Hòn Nưa - Mũi Đôi - Điệp Sơn. Đây được xem là sản phẩm chiến lược nhằm kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng trải nghiệm và kết nối các giá trị biển đảo đặc sắc của khu vực bắc Khánh Hòa. Các sản phẩm dự kiến hình thành gồm: “Con đường bình minh Việt Nam”, “Từ ga Đại Lãnh đến cực Đông” và chương trình “Passport biển Vân Phong” với hệ thống check-in tại các điểm du lịch.

Ông Võ Đình Cháu cho biết, khác với cách làm du lịch truyền thống, xã xác định cộng đồng địa phương là chủ thể tham gia và hưởng lợi. Theo đó, giai đoạn 2026 - 2027, xã sẽ hình thành các tổ hợp tác du lịch cộng đồng, tiến tới thành lập hợp tác xã du lịch cộng đồng tại Đại Lãnh và Đầm Môn. Tỷ lệ giá trị giữ lại cho cộng đồng được định hướng từ 60 đến 70%. Bên cạnh phát triển sản phẩm, xã cũng tập trung đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng cơ chế quản trị cộng đồng, chuyển đổi số, xúc tiến quảng bá và bảo vệ môi trường biển.

Theo kế hoạch, việc lập đề án này sẽ hoàn thành trong tháng 11. Sau khi được phê duyệt, đây sẽ là cơ sở quan trọng để xã Đại Lãnh từng bước hình thành mô hình du lịch cộng đồng đặc trưng của khu vực bắc Khánh Hòa, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế biển gắn với bảo tồn văn hóa và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

MẠNH HÙNG