Đánh thức giá trị tre làng

Năm 2013, một cử nhân kỹ thuật điện lặng lẽ cất tấm bằng đại học để rẽ lối về làng. Sau 13 năm gắn bó với từng dăm tre, thớ trúc, ông không chỉ đánh thức giá trị cây tre ở Diên Điền mà còn đưa triết lý “sống xanh” vươn xa.

Duyên nợ cùng tre

Đến thôn Đại Điền Nam 2 (xã Diên Điền), chúng tôi tìm gặp ông Lê Bá Tiến (sinh năm 1989) nhân vật chính của câu chuyện nâng tầm giá trị tre làng. Giữa xưởng sản xuất rộng rãi ngát mùi tre tươi, ông Tiến tỉ mẩn điều chỉnh từng mối nối của chiếc ghế nghỉ dưỡng bằng tre. Bàn tay sạm nắng, chai sạn vì dằm tre thoăn thoắt lướt trên mặt tre óng ả.

Công nhân lắp ghép nhà từ vật liệu tre.

Ít ai biết rằng, ông chủ xưởng tre này từng là một cử nhân kỹ thuật điện có việc làm ổn định tại Nha Trang. Ông Tiến kể: “Ngày ra trường, tôi vận hành hệ thống điện cho một đơn vị tại Nha Trang. Mỗi khi có thời gian, tôi lại lên vùng quê Diên Điền. Men theo dòng sông Cái uốn lượn, qua từng rặng tre 2 bên sông, tôi lại nhớ quê mình ở Thanh Hóa. Quê mình tre đầy ra đó, sao mình lại không làm? Câu hỏi ấy lặp đi lặp lại trong đầu, thúc giục tôi thu dọn hành trang, từ bỏ nghề điện để trở về với lũy tre". 

Suy nghĩ là thế, nhưng khi mới bắt tay vào làm ông Tiến cũng vấp váp đủ đường. Bàn, ghế, võng tre làm ra chưa đâu vào đâu đã bị mối mọt đục cho rỗng hết ruột. Có đợt, hàng trăm triệu đồng tiền tre nguyên liệu mất trắng vì bị mối mọt, sản phẩm giao cho khách bị trả về vì chất lượng chưa đạt. Sau thất bại, ông Tiến lặn lội khắp nơi học hỏi cách làm, rồi về nghiên cứu phương pháp xử lý mối mọt bằng công nghệ sinh học và kỹ thuật hấp sấy khô khép kín. Mất hai năm trằn trọc, thức trắng nhiều đêm nhìn đống tre nứt xẻ dọc ngoài sân rồi cũng đến ngày ông Tiến đã làm chủ được việc xử lý nguyên liệu sao cho dai chắc, không mối mọt, cong vênh.

Những ống tre được xử lý cẩn thận, kỹ lưỡng trước khi lắp ghép thành phẩm.

Làm chủ được kỹ thuật xử lý nguyên liệu, ông Tiến lại gặp khó ở đầu ra. Mang đồ tre đi gửi bán ở các cửa hàng nội thất, ông chỉ nhận lại những cái lắc đầu. Rồi ông lân la tìm đến các khu nghỉ dưỡng sang trọng, các khu du lịch sinh thái, các điểm vui chơi có tính chất gần gũi với thiên nhiên để chào hàng. Sự kiên trì, bền bỉ và những sản phẩm tinh xảo, đa dạng, bảo hành 5 năm đã chinh phục được những khách hàng khó tính. Đơn hàng cứ thế ngày một nhiều thêm.

Từ tre làng thành sản phẩm cao cấp

Đến xưởng tre của ông Tiến những ngày này, không khí lao động diễn ra hối hả. Tiếng cưa, tiếng đục rộn rã hòa cùng tiếng cười nói của người lao động. Hiện nay, xưởng duy trì 7 thợ chính với mức thu nhập ổn định từ 7 đến 8 triệu đồng/tháng, chưa kể những đợt cao điểm phải huy động thêm cả chục lao động phổ thông tại địa phương. Vừa mài nhẵn chiếc tay vịn ghế, một người thợ trong xưởng cho chúng tôi biết: "Tuy công việc vất vả, tay chân dính keo, bụi, mạt tre suốt ngày nhưng có việc làm ngay tại quê nhà, tiền công đủ trang trải cuộc sống nên anh em trong xưởng rất yên tâm".

Ông Lê Bá Tiến với các sản phẩm làm từ tre.

Có được thành quả bước đầu, ông Tiến mạnh dạn chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên thành Công ty TNHH Tre Rồng Việt. Từ vài ba mẫu ghế đơn giản, danh mục sản phẩm của công ty đã vượt con số 25 dòng nội thất cao cấp. Những sản phẩm như: Nhà đèn mini, xích đu, bàn ghế, quầy hàng, nhà tre... được người tiêu dùng ưa chuộng. Để chủ động nguồn nguyên liệu cho xưởng, ông Tiến không chỉ thu mua lẻ mà còn liên kết với nông dân địa phương. "Hiện nay, xưởng duy trì kho nguyên liệu khoảng 15.000 cây tre, trị giá từ 600 đến 700 triệu đồng. Tôi chọn hai loại chính là tre tầm vông đặc, chắc, cao chừng 10m và tre trúc thân thẳng, dễ xẻ nan; giá mua dao động từ 55.000 đến 60.000 đồng/cây. Tôi đã liên kết trồng được 6ha tre nguyên liệu. Tre trồng 7 năm bắt đầu cho thu hoạch, mang lại cho người dân thu nhập từ 180 đến 200 triệu đồng/ha/năm", ông Tiến cho biết.

Người thợ tỉ mẩn chế tác sản phẩm từ tre.

Từ những thân tre xù xì qua khâu xử lý tỉ mỉ, các bộ sofa tre tinh tế, chòi tre, quầy hàng decor của Tre Rồng Việt đã hiện diện tại nhiều resort, homestay, khu du lịch sinh thái ven biển Nha Trang và nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Thậm chí, những lô hàng nhà nghỉ dưỡng, bàn ghế tre của Công ty TNHH Tre Rồng Việt còn vượt đại dương đến những thị trường quốc tế khắt khe. 

CÔNG ĐỊNH