Về Bác Ái Tây trải nghiệm văn hóa Raglai 

Có những vùng đất níu chân du khách không chỉ bởi cảnh đẹp mà còn bởi những câu chuyện văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ. Xã Bác Ái Tây là một nơi như thế. Tiếng mã la, đàn chapi, nếp sống và phong tục của đồng bào Raglai tạo nên sức hấp dẫn riêng, mời gọi du khách tìm về khám phá, trải nghiệm.

Khám phá bản sắc văn hóa giữa đại ngàn

Con đường đến xã Bác Ái Tây đưa du khách qua những triền đồi nối tiếp, vườn cây xanh mướt và các xóm làng bình yên dưới chân núi. Càng đi sâu, không gian càng khoáng đạt. Xa xa là những cánh rừng thuộc Vườn quốc gia Phước Bình, nơi thiên nhiên vẫn giữ vẻ hoang sơ, hấp dẫn những người yêu thích khám phá. Giữa khung cảnh ấy, đời sống văn hóa của đồng bào Raglai mang đến cho vùng đất này nét riêng. Tại các làng ở thôn Bố Lang, Hành Rạc, Phước Bình... dấu ấn văn hóa bản địa hiện diện qua nếp nhà sàn, chiếc gùi đan bằng mây tre, những làn điệu dân ca, tiếng mã la và đàn chapi. Mỗi nhạc cụ, vật dụng đều gắn với đời sống nương rẫy, phong tục và quan niệm của người Raglai về thiên nhiên, con người.

Gian hàng giới thiệu trang phục truyền thống và sản vật đặc trưng của đồng bào Raglai ở thôn Phước Bình đến du khách.

Trong đời sống tinh thần của đồng bào Raglai, mã la giữ vị trí quan trọng. Mỗi chiếc mã la được xem là vật thiêng, gắn với tổ tiên và các nghi lễ truyền thống. Tiếng mã la ngân vang trong các dịp sinh hoạt cộng đồng, mang theo niềm vui, sự gắn kết và ước vọng no đủ. Trong khi đó, đàn chapi được chế tác từ thân lồ ô lại có âm thanh mộc mạc, gần gũi, mang nét riêng của núi rừng.

Không chỉ có âm nhạc, người Raglai còn sở hữu kho tàng truyện cổ, sử thi được lưu truyền qua hình thức hát kể độc đáo, gọi là Akhàt Jucar. Trong đó, sử thi Udai - Ujàc kể về những người anh hùng bảo vệ cộng đồng; Awơi Nãi Tilơr khắc họa hình tượng nữ anh hùng tài trí, dũng cảm, phản ánh dấu ấn xã hội mẫu hệ Raglai. Những câu chuyện ấy được nghệ nhân diễn xướng qua các làn điệu dân ca như Siri, Majieng, đưa người nghe đến với những câu chuyện về tổ tiên, tình yêu và khát vọng sống. Cùng với nếp nhà sàn, nghề đan lát và phong tục truyền thống, những di sản ấy góp phần tạo nên chiều sâu văn hóa của miền Raglai.

Một nét văn hóa đặc sắc khác là lễ mừng lúa mới, thể hiện lòng biết ơn của người Raglai đối với thần linh, tổ tiên và đất đai sau mùa thu hoạch. Tùy điều kiện từng gia đình, dòng họ, lễ được tổ chức vào thời điểm thích hợp, không nhất thiết hằng năm. Đây cũng là dịp mọi người sum họp, chia sẻ niềm vui sau một mùa nương rẫy, góp phần gìn giữ những giá trị tinh thần của cộng đồng. 

Đến với Bác Ái Tây, du khách còn có dịp thưởng thức ẩm thực Raglai với những món ăn đậm hương vị núi rừng. Cơm lam thơm mùi tre nướng, gà nướng, thịt heo đen, cá suối, canh lá bép, rau rừng... đều gắn với sản vật địa phương và đời sống nương rẫy. Bên bữa ăn, những câu chuyện về cách chọn nguyên liệu, chế biến món ngon càng khiến trải nghiệm thêm thú vị. Rượu cần cũng là nét văn hóa đặc trưng, gắn với sinh hoạt cộng đồng, lễ hội và những dịp sum họp.

Điểm hẹn giữa núi rừng

Với lợi thế thiên nhiên và văn hóa, xã Bác Ái Tây đang dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách yêu thích du lịch sinh thái, trải nghiệm cộng đồng. Một trong những điểm dừng chân đáng trải nghiệm là các làng du lịch cộng đồng ở thôn Bố Lang, thôn Hành Rạc. Tại đây, du khách có dịp tìm hiểu kiến trúc nhà sàn, tham quan vườn cây ăn trái, thưởng thức món ăn Raglai và giao lưu văn nghệ dân gian. Những câu chuyện về chiếc gùi, cây đàn chapi hay tiếng mã la qua lời kể của người dân địa phương sẽ giúp chuyến đi thêm nhiều điều đáng nhớ.

Mâm cơm với những món ăn mang đậm hương vị ẩm thực của đồng bào Raglai.

Giữa không gian xanh mát của vùng Bố Lang, Raglai Home là gợi ý cho những ai muốn nghỉ ngơi gần gũi thiên nhiên. Không gian lưu trú hòa cùng cảnh sắc đồi núi, vườn cây mang đến cảm giác thư thái, thích hợp cho chuyến đi cùng gia đình, bạn bè. Buổi sáng thức dậy giữa không khí trong lành, thong thả dạo quanh những con đường nhỏ, ngắm núi rừng cũng đủ tạo nên một kỳ nghỉ đáng nhớ. 

Tại khu vực Hành Rạc, TaGu Glamping Phước Bình mang đến lựa chọn thú vị cho những người yêu thích trải nghiệm ngoài trời. Với không gian nhà sàn, lều trại và khu sinh hoạt giữa thiên nhiên, nơi đây phù hợp để du khách nghỉ dưỡng, quây quần bên bữa ăn và khám phá văn hóa địa phương. Mỗi điểm lưu trú có cách tạo dấu ấn riêng, góp phần làm phong phú lựa chọn cho hành trình về Bác Ái Tây. Từ những điểm dừng chân này, du khách có thể kết hợp khám phá Vườn quốc gia Phước Bình, tìm hiểu hệ sinh thái rừng, trải nghiệm các tuyến tham quan thiên nhiên hoặc ghé thăm vườn cây ăn trái của người dân.

Những điệu múa mang sắc màu văn hóa bản địa tại TaGu Glamping Phước Bình.

Cùng với sự phát triển của các điểm lưu trú, du lịch cộng đồng đang mở thêm cơ hội để đồng bào Raglai giới thiệu văn hóa, ẩm thực và sản phẩm truyền thống. Khi người dân trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ du lịch, bản sắc văn hóa cũng có thêm động lực được gìn giữ, phát huy. Từ những nếp nhà sàn, bữa cơm mang hương vị núi rừng đến các điểm lưu trú giữa thiên nhiên, Bác Ái Tây đang dần tạo nên dấu ấn riêng trên hành trình khám phá Khánh Hòa.

THANH XUÂN