Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đang mở ra không gian phát triển mới cho các địa phương và cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân quyền, phân cấp nhằm tối ưu hiệu quả quản trị. Đây là ý kiến của nhiều nhà quản lý, nhà nghiên cứu tại Hội thảo khoa học “Phân quyền, phân cấp giữa chính quyền trung ương và chính quyền địa phương trong việc thực hiện quản trị địa phương”, do Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động (Bộ Nội vụ) tổ chức tại Khánh Hòa ngày 13-11.
Giúp địa phương linh hoạt, chủ động hơn
Theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn - Viện trưởng Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động, Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng tiếp tục xác định yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của địa phương. Đặc biệt, Nghị quyết số 31, ngày 15-10-2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV xác định, việc phân cấp, phân quyền phải gắn với trao đủ thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm giải trình, kiểm soát quyền lực xuyên suốt quá trình thực hiện.
Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Công Giao (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhìn nhận, phân quyền, phân cấp có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng quyết định và giải quyết công việc của chính quyền địa phương. Thẩm quyền chỉ có ý nghĩa thực chất khi có nguồn lực tương ứng, cơ chế giải trình, kiểm soát và phối hợp phù hợp.
![]() |
| Quang cảnh hội thảo. |
![]() |
| Tiến sĩ Lê Anh Tuấn phát biểu tại hội thảo. |
Thực tế, thời gian qua, cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, hệ thống pháp luật về phân quyền, phân cấp và phân định thẩm quyền đã được sửa đổi, bổ sung trên nhiều lĩnh vực. Các bộ, ngành, địa phương đã chủ động rà soát, điều chỉnh quy định, chuyển giao nhiệm vụ, tổ chức thực hiện thẩm quyền theo mô hình mới. Qua đó, tạo cơ sở quan trọng để chính quyền địa phương chủ động hơn trong quản lý, điều hành và giải quyết công việc.
Thông tin về hiệu quả của chủ trương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Diệu Oanh (Học viện Hành chính và Quản trị công) cho biết, một số lĩnh vực như đầu tư, công thương… sau khi được phân cấp quản lý đã góp phần thúc đẩy kinh tế. Việc thực hiện chủ trương này đã bước đầu gắn với đổi mới phương thức làm việc của các cơ quan hành chính nhà nước, xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số, góp phần gia tăng tính công khai, minh bạch trong chỉ đạo điều hành của Chính phủ. Đặc biệt, việc tổ chức thực hiện chủ trương trên còn cơ bản khắc phục được các vấn đề giao thoa, trùng lặp về chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ, ngành; phân định rõ hơn về thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp, ngành. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách, tiết kiệm chi tiêu công, thúc đẩy đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
![]() |
| Tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Thoa phát biểu tại hội thảo. |
Thực tế này cũng được minh chứng tại Khánh Hòa. Việc phân định thẩm quyền được định hình theo 4 trục: Đảng, HĐND, UBND và MTTQ, với các nhiệm vụ cụ thể. Theo ông Nguyễn Thành Sơn - Phó Giám đốc Sở Nội vụ, các nhiệm vụ đều được phân định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, trách nhiệm thực hiện; nhìn chung cơ bản đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, việc triển khai cũng phát huy hiệu quả mô hình “1 cơ quan thực hiện nhiều nhiệm vụ có liên quan”, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy sau sắp xếp. Cách phân định này đã giúp bộ máy vận hành trơn tru; đến nay, chưa phát hiện nhiệm vụ bị chồng chéo, trùng lặp về thẩm quyền giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị hoặc giữa các cơ quan quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh.
![]() |
| Ông Nguyễn Thành Sơn phát biểu tại hội thảo. |
Ở lĩnh vực phức tạp như quản lý đất đai, cơ chế này cũng phát huy hiệu quả. Ông Huỳnh Kim Khánh - Chánh Văn phòng Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, Quyết định số 28, ngày 13-4-2026 của UBND tỉnh về phân cấp thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn tỉnh đã tạo bước tiến đáng kể khi phân cấp cho cấp xã được thực hiện các nhóm nhiệm vụ về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích, thời hạn, hình thức sử dụng đất và các nội dung liên quan theo đối tượng, điều kiện và phạm vi được phân cấp, chủ yếu đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư và đối với tổ chức trong một số trường hợp… Qua đó, không chỉ rút ngắn các khâu trung gian mà còn kiến tạo một môi trường hành chính thuận lợi, minh bạch hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Tiếp tục đồng bộ cơ chế
Thành quả đã bước đầu được kiểm chứng. Vấn đề đặt ra là cần tiếp tục đồng bộ cơ chế để tạo xung lực phát triển mạnh mẽ, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn mới.
![]() |
| Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Diệu Oanh phát biểu tại hội thảo. |
Để góp phần xây dựng đảng, xây dựng chính quyền vững mạnh, lãnh đạo Sở Nội vụ đề nghị tỉnh kiến nghị Trung ương rà soát, kịp thời xử lý các nội dung còn chồng chéo; tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật; bảo đảm nguồn lực về ngân sách, cơ sở hạ tầng; tăng cường tập huấn cho cán bộ, công chức cấp xã…
Ở góc độ chuyên ngành, đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất quy định rõ thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai của chính quyền các cấp trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) nhằm bảo đảm tính ổn định, minh bạch về thẩm quyền; đồng thời vẫn giữ sự linh hoạt cho địa phương thông qua cơ chế phân cấp, ủy quyền. Bên cạnh đó, duy trì cơ chế phân cấp phù hợp với điều kiện của địa phương; chú trọng xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai dùng chung, liên thông giữa UBND cấp xã, cơ quan quản lý đất đai và cơ quan đăng ký đất đai.
![]() |
| Thạc sĩ Đỗ Thị Thu Hằng phát biểu tại hội thảo. |
Quản trị hiện đại cũng đòi hỏi cơ chế kiểm soát linh hoạt nhưng minh bạch. Thạc sĩ Đỗ Thị Thu Hằng (Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động) đề xuất cụ thể hóa và thực thi hiệu quả các quy định về bảo vệ cán bộ, công chức dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; khắc phục triệt để tâm lý đùn đẩy, né tránh, sợ sai phạm sau khi được phân quyền, phân cấp. Đồng thời, thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ và ràng buộc trách nhiệm cá nhân nghiêm khắc đối với người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra sai phạm, lạm quyền, cát cứ cục bộ hoặc không hoàn thành các nhiệm vụ đã được phân quyền, phân cấp.
![]() |
| Bà Lý Thụy Ý Uyên - Phó Giám đốc Sở Tư pháp phát biểu tại hội thảo. |
![]() |
| Bà Lê Thị Ngọc Tuyền - Phó Chủ tịch HĐND phường Tây Nha Trang phát biểu tại hội thảo. |
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thị Diệu Oanh phân tích, pháp luật về phân quyền, phân cấp không chỉ là công cụ phân chia thẩm quyền hành chính giữa Trung ương và địa phương, mà còn phải trở thành cơ chế kiến tạo năng lực tự chủ, tự chịu trách nhiệm, đổi mới sáng tạo và phát triển khác biệt của địa phương, đồng thời vẫn bảo đảm thống nhất quyền lực nhà nước, kiểm soát quyền lực và lợi ích quốc gia. Nếu chỉ giao thêm nhiệm vụ mà không giao đủ quyền, đủ nguồn lực, đủ dữ liệu và đủ cơ chế chịu trách nhiệm thì phân cấp dễ trở thành “phân việc”. Do đó, trọng tâm không phải tối đa hóa số lượng nhiệm vụ được chuyển giao, mà là xác lập đúng chủ thể quyết định, chủ thể tổ chức thực hiện, chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng, nguồn lực tương ứng và cơ chế kiểm soát hợp pháp.
![]() |
| Các đại biểu chụp hình lưu niệm tại hội thảo. |
Theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, để tiếp tục hoàn thiện phân quyền, phân cấp gắn với nâng cao hiệu quả quản trị địa phương, mỗi nhiệm vụ được chuyển giao phải xác định rõ quyền quyết định, điều kiện thực hiện và trách nhiệm về kết quả. Hiệu quả phân quyền, phân cấp cần được đánh giá qua khả năng giải quyết công việc, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và kết quả phát triển của địa phương.
NGUYỄN VŨ









![[Video] Chuyến đi để thêm yêu Trường Sa](/file/e7837c02857c8ca30185a8c39b582c03/112026/1794896265342_1500182675285637427_5292132705189364883_329a6112318558675d0c4be9144c0852_20261117131927.jpg?width=500&height=-&type=resize)




Thông tin bạn đọc
Đóng Lưu thông tin