Chiều 20-11, với 466/469 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Tỷ lệ tán thành gần như tuyệt đối cho thấy sự đồng thuận cao của các đại biểu với một văn bản có ý nghĩa quan trọng, bảo đảm các chính sách hình sự mới được triển khai thống nhất, đồng bộ và hiệu quả trên thực tế.
![]() |
| Quốc hội biểu quyết thông qua Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Ảnh: nhandan.vn. |
Đồng thuận cao từ nghị trường
Một bộ luật dù được xây dựng công phu đến đâu cũng cần một cơ chế thi hành rõ ràng để đi vào đời sống. Bộ luật Hình sự là đạo luật đặc biệt, liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, đến việc xác định tội phạm và hình phạt. Vì vậy, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi) là bước đi cần thiết, giúp các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án và người dân có căn cứ pháp lý thống nhất khi các quy định mới được áp dụng.
Trước khi các đại biểu bấm nút biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Công an, Đại tướng Lương Tam Quang, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý về Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi).
Việc báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý được trình bày ngay trước phiên biểu quyết cho thấy dự thảo Nghị quyết đã trải qua quá trình lắng nghe và hoàn thiện. Các ý kiến của đại biểu Quốc hội được cơ quan soạn thảo xem xét, tiếp thu trước khi văn bản được đưa ra biểu quyết. Kết quả 466/469 đại biểu tán thành là sự ghi nhận xứng đáng cho quá trình làm việc nghiêm túc, cầu thị ấy.
Sự đồng thuận này không đến một cách ngẫu nhiên. Trước đó, ngày 27-10-2026, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã thảo luận ở hội trường về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết thi hành Bộ luật. Phần lớn ý kiến khi ấy đã tán thành sự cần thiết phải sửa đổi Bộ luật, đồng thời đánh giá cao việc cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp thu, giải trình nhiều ý kiến của đại biểu và tập trung góp ý vào một số nội dung lớn.
Vững bước cho những chính sách hình sự mới
Nhìn lại quá trình xây dựng, dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) mang nhiều điểm mới đáng chú ý, trong đó nổi bật là chủ trương thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình và mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại.
Theo dự thảo được thảo luận tại Kỳ họp, hình phạt tử hình dự kiến được bỏ ở 6 tội danh và chỉ giữ lại ở 4 tội danh: Tội phản bội Tổ quốc, Tội giết người, Tội sản xuất trái phép chất ma túy và Tội khủng bố. Chủ trương này bắt nguồn từ đường lối cải cách tư pháp của Đảng, được đặt ra từ Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 2-6-2005 của Bộ Chính trị và tiếp tục khẳng định tại Kết luận số 92-KL/TW và Kết luận số 84-KL/TW. Chính sách cũng phù hợp với tinh thần tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm quyền con người của Hiến pháp năm 2013, cũng như yêu cầu của Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam là thành viên.
Cùng với đó, việc mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại hướng tới các hành vi vốn thuộc nghĩa vụ của pháp nhân như trốn thuế, trốn đóng bảo hiểm xã hội. Đề xuất cũng nhắm tới những hành vi nhân danh pháp nhân mà xử lý hành chính không còn đủ sức răn đe, đồng thời đáp ứng yêu cầu nội luật hóa các điều ước quốc tế. Mục tiêu không chỉ là tăng cường chế tài, mà còn nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trong sản xuất, kinh doanh.
Những chính sách lớn như vậy càng cần một nghị quyết thi hành chặt chẽ. Khi quy định mới thay thế quy định cũ, đặc biệt ở những nội dung liên quan trực tiếp đến hình phạt, việc áp dụng phải được hướng dẫn rõ ràng để bảo đảm thống nhất, công bằng và đúng tinh thần nhân đạo của pháp luật. Nghị quyết vừa được thông qua chính là “chiếc cầu nối” đưa các chính sách ấy từ nghị trường vào thực tiễn.
Từ kết quả biểu quyết chiều 20-11, có thể thấy niềm tin và kỳ vọng của các đại biểu Quốc hội vào một hệ thống pháp luật hình sự vừa nghiêm minh, vừa nhân đạo, đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới. Nhiệm vụ tiếp theo đặt ra là tổ chức thi hành nghiêm túc, đồng thời làm tốt công tác tuyên truyền để người dân, doanh nghiệp hiểu đúng, hiểu đủ các quy định mới. Khi pháp luật được thấu hiểu, sự đồng thuận từ nghị trường sẽ tiếp tục được lan tỏa trong toàn xã hội.
THÀNH LONG






Thông tin bạn đọc
Đóng Lưu thông tin