Nền tảng lý luận xây dựng xã hội Việt Nam hạnh phúc trong kỷ nguyên mới

Hạnh phúc của Nhân dân là giá trị cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh và là mục tiêu xuyên suốt của cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh là “kiến trúc sư vĩ đại” của mô hình xã hội xã hội chủ nghĩa tươi đẹp, tiến bộ, hạnh phúc mà đất nước ta đã và đang nỗ lực xây dựng, hoàn thiện trong kỷ nguyên mới với mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về hạnh phúc

Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, hạnh phúc là được cống hiến, hy sinh cho lý tưởng cao đẹp. Luôn đặt lợi ích của dân tộc, hạnh phúc của Nhân dân trên tất cả, Hồ Chí Minh xem hạnh phúc lớn nhất của cuộc đời mình là được cống hiến trọn vẹn cho hạnh phúc của dân tộc. Chính khát vọng hạnh phúc lớn lao này đã trở thành nguồn sức mạnh giúp Người chiến thắng mọi khó khăn, hiểm nguy trong quá trình tìm đường cứu nước, đấu tranh giải phóng dân tộc, đem lại tự do, hạnh phúc cho Nhân dân.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm người dân tỉnh Thái Nguyên (năm 1954). Ảnh tư liệu

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Người coi hạnh phúc của dân tộc là lẽ sống, từ đó đặt ra mục tiêu để Đảng và Chính phủ không ngừng phấn đấu “gắng làm cho ai nấy đều có phần hạnh phúc”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mở ra kỷ nguyên hạnh phúc cho toàn thể dân tộc Việt Nam bằng những việc làm, sự cống hiến của Người cho giải phóng dân tộc, cho sự nghiệp “trồng người” vì tương lai tươi sáng của đất nước.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, hạnh phúc phải gắn liền với độc lập, tự do. “Độc lập - Tự do - Hạnh phúc” là tiêu ngữ mà Hồ Chí Minh đặt cho Nhà nước dân chủ đầu tiên ở Việt Nam. Theo đó, hạnh phúc là mục tiêu cao nhất của sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do; hạnh phúc đồng thời là điều kiện cơ bản giữ vững độc lập, tự do. Theo Người, “Dân chỉ biết rõ giá trị của tự do, của độc lập khi mà dân được ăn no, mặc đủ”. Bởi lẽ, có ăn, có mặc, được học hành… là thỏa mãn nhu cầu sống cơ bản của con người, vậy nên, hạnh phúc là nhiệm vụ hàng đầu nhằm hiện thực hóa thành quả cách mạng.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, hạnh phúc là gắn liền công bằng, bình đẳng. Đây là mục tiêu, lý tưởng đấu tranh mà Hồ Chí Minh theo đuổi cho mọi giai tầng trong xã hội. Hồ Chí Minh tán thành những tuyên bố lẽ phải đã được nhân loại tiến bộ thừa nhận: Tất cả mọi người đều sinh ra bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.

Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, hạnh phúc là sự sẻ chia và đoàn kết. Theo Người, sẻ chia và đoàn kết là phương thức để con người sinh tồn, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, “đoàn kết là thắng lợi, chia rẽ thì thất bại”; vậy nên, cô lập, tách biệt khỏi cộng đồng là “sự thiệt thòi” của mỗi cá thể. Có thể nói, hạnh phúc là kết quả của sẻ chia và đoàn kết; ngược lại, sẻ chia và đoàn kết là phương thức xây dựng hạnh phúc bền chặt. Như vậy, sẻ chia và đoàn kết đóng vai trò quan trọng hàng đầu góp phần gia tăng giá trị của hạnh phúc, làm cho hạnh phúc trở thành giá trị nhân văn, cao thượng.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, hạnh phúc là trạng thái phát triển cân bằng và bền vững. Hạnh phúc là trạng thái phát triển cân bằng và bền vững, nghĩa là nhu cầu đời sống vật chất và đời sống tinh thần của con người được đáp ứng cân đối, hài hòa. Về chăm lo đời sống vật chất, Hồ Chí Minh kêu gọi thực hiện “tăng gia sản xuất”, “hũ gạo tình thương”... tiến tới hạnh phúc “có ăn” cho toàn dân tộc. Trong điều kiện kinh tế đất nước khó khăn, Hồ Chí Minh đã quan tâm xây dựng Việt Nam hạnh phúc với cơ hội đủ đầy, ấm no cho tất cả mọi người dân. Về chăm lo đời sống tinh thần, Hồ Chí Minh coi là nhiệm vụ thiết yếu, quan trọng không kém so với chăm lo đời sống vật chất.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về hạnh phúc trong kỷ nguyên mới

Thực tiễn 40 năm đổi mới đất nước cho thấy, việc xác định hạnh phúc của Nhân dân là mục tiêu phấn đấu, là nhân tố quan trọng quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng. Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Mọi chính sách của Đảng, Nhà nước đều phải hướng vào nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của Nhân dân”. Đại hội XIV của Đảng - đại hội đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nước Việt Nam “hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”, thể hiện rõ sự kế thừa, bổ sung và phát triển nhận thức lý luận về hạnh phúc của Nhân dân.

Trong bước chuyển mình của dân tộc vào kỷ nguyên phát triển mới, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về hạnh phúc cần thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp cơ bản sau:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức của các cấp ủy, chính quyền về tầm quan trọng của hạnh phúc trong hoạch định chủ trương, đường lối, chính sách xây dựng đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Thực hiện di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh “hạnh phúc cần phải được coi là mục tiêu cuối cùng và đặc trưng tổng quát nhất trong mục tiêu, đồng thời là đặc trưng tổng quát của xã hội xã hội chủ nghĩa mà Nhân dân Việt Nam xây dựng”. Tuyên truyền định hướng đội ngũ cán bộ, đảng viên trở thành lực lượng tiên phong “định vị” hạnh phúc của bản thân không tách rời hạnh phúc của quốc gia, dân tộc, sẵn sàng cống hiến quên mình vì hạnh phúc của cộng đồng, xã hội.

Thứ hai, xây dựng thang đo chỉ số hạnh phúc, coi hạnh phúc là chỉ số đo lường trình độ phát triển quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới. Từng bước chuẩn hóa thang đo chỉ số hạnh phúc chung toàn quốc, chỉ số hạnh phúc của các nhóm xã hội để mọi người dân đều được hưởng hạnh phúc thực sự trong thực tế đúng theo di nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh là làm cho “ai nấy đều có phần hạnh phúc”.

Thứ ba, chú trọng phát triển kinh tế với ưu tiên hàng đầu tập trung vào phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới, sáng tạo hướng đến nâng cao nền tảng vật chất cho một nước Việt Nam hạnh phúc. Người dân có thu nhập cao, việc làm ổn định là cơ sở tiền đề để cải thiện mức sống của người dân hướng đến hạnh phúc. Cùng với kinh tế, cần đẩy mạnh cải thiện an sinh xã hội bằng hệ thống chính sách toàn diện bảo đảm sự công bằng cho người dân trong phân phối, tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm, bảo hiểm xã hội, nhà ở, văn hóa.

Thứ tư, xây dựng xã hội Việt Nam hạnh phúc trong kỷ nguyên phát triển mới với những con người “sống với nhau có tình, có nghĩa”. Dưới tác động mạnh mẽ của kỷ nguyên công nghệ, văn hóa và đạo đức truyền thống đang biến đổi sâu sắc và đặt ra nhiều thách thức cần giải quyết. Đảng và Nhà nước cần quan tâm bảo vệ quyền và lợi ích văn hóa cho người dân, không ngừng nâng cao chất lượng đời sống tinh thần cho Nhân dân, sử dụng văn hóa để nuôi dưỡng tâm hồn con người… Đồng thời, cần tăng cường công tác giáo dục lý tưởng và giá trị sống đúng đắn, tích cực để mỗi người dân đều có một đời sống ý nghĩa trọn vẹn, chung tay xây dựng nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.

Thứ năm, xây dựng hệ sinh thái Việt Nam hạnh phúc bằng tăng cường bảo vệ môi trường trong kỷ nguyên phát triển mới. Việc hiện thực hóa một Việt Nam hạnh phúc trong kỷ nguyên phát triển mới đòi hỏi phải tạo ra một môi trường tự nhiên xã hội và cân bằng, hài hòa và đáng sống. Trong kỷ nguyên phát triển mới, hạnh phúc của người dân không giới hạn ở cơm ăn, áo mặc, học hành…, mà còn là theo đuổi một không gian sống phù hợp. Hiện nay, môi trường sinh thái đang suy thoái nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chỉ số hạnh phúc quốc gia. Do vậy, Đảng và Nhà nước cần tiếp tục thực hiện di huấn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng kế hoạch bảo vệ môi trường thường xuyên, liên tục, một cách toàn diện, đồng bộ, ưu tiên hàng đầu phát triển nông nghiệp sinh thái, hình thành nền kinh tế xanh bền vững.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về hạnh phúc không chỉ dừng ở cấp độ hạnh phúc cá nhân mà bao hàm hạnh phúc của quốc gia, dân tộc. Trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, tư tưởng Hồ Chí Minh về hạnh phúc tiếp tục là kim chỉ nam định hướng xây dựng Việt Nam hạnh phúc, nơi mỗi người dân không chỉ có cuộc sống vật chất đủ đầy mà còn được sống trong một xã hội dân chủ, nhân ái và phát triển bền vững. Hạnh phúc phải trở thành đặc trưng của Việt Nam ở kỷ nguyên mới. Để hiện thực hóa khát vọng đó, Đảng và Nhà nước cần xác định hạnh phúc vừa là mục tiêu, vừa là động lực quy tụ và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trên con đường cách mạng mà Chủ tịch Hồ Chí Minh - lãnh tụ thiên tài của cách mạng Việt Nam đã chọn lựa cho thế hệ hôm nay và mai sau.

HOÀNG ĐẠO (Trường Chính trị tỉnh Khánh Hòa)