Tại Nha Trang:

“Xẻ thịt” núi Hòn Sạn

Chủ Nhật, 23/08/2009, 18:54 [GMT+7]

Các chủ hầm đá ngồi chờ chuyển đá khai thác.

Khu vực núi Hòn Sạn nằm trên địa bàn các phường Vĩnh Phước, Vĩnh Hải, Ngọc Hiệp (TP. Nha Trang), có vị trí quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, tạo cảnh quan môi trường của tỉnh. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian khá dài (từ trước 1975 đến nay), một bộ phận người dân đã tìm đến khu vực này ngang nhiên “xẻ” núi lấy đá, đất để bán và xây dựng nhà ở trái phép. Do công tác quản lý yếu kém cộng với sự thiếu cương quyết của các cơ quan chức năng, núi Hòn Sạn đang ngày càng mất dần.

° “RÚT RUỘT” NÚI HÒN SẠN

Khu vực núi Hòn Sạn nằm cách trung tâm TP. Nha Trang khoảng 5km về phía Bắc. Chúng tôi khá dễ dàng khi tiếp cận các khu dân cư sinh sống xung quanh chân núi. Men theo các con đường như: Dương Vân Nga, Núi Sạn, Nguyễn Khuyến (thuộc tổ dân phố 9, 11 Tây Nam, phường Vĩnh Hải), vào hơn trăm mét, trước mắt chúng tôi hiện ra những mỏ đá đang khai thác. Ở đây, hàng nghìn viên đá chẻ đã được người dân đục đẽo, sắp sẵn để chờ bán. Càng đi sâu vào bên trong các khu mỏ đá, chúng tôi càng nghe rõ âm thanh tạo ra từ những tiếng búa, tiếng đục của những người thợ chẻ đá. Thấy chúng tôi, những người thợ đang hì hục chẻ đá bỗng dừng tay, đưa mắt nhìn với ý dò xét. Thấy vậy, chị N.T.T (tổ dân phố 9 Tây Nam, Vĩnh Hải), người đưa chúng tôi dạo quanh khu mỏ đá nói: “Không sao đâu, họ cẩn thận vậy thôi. Các anh cứ đi một cách tự nhiên là được”. Theo chị T., đa số người dân ở đây làm nghề chẻ đá. Họ là những người dân nghèo ở những nơi khác đến. Do không có nghề nghiệp, việc làm nên họ đến khu vực này khai thác đá chẻ (1 loại đá được sử dụng trong ngành xây dựng) để bán cho các đại lý vật liệu xây dựng hay những người có nhu cầu. Tuy nhiên, những năm gần đây, tại các khu vực gần mỏ đá nổi lên hiện tượng lấn chiếm, mua bán đất núi để xây dựng nhà ở mà không có sự cho phép của các cơ quan chức năng (đất không được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, chỉ bán theo hình thức giấy tay). Theo tìm hiểu của chúng tôi, sở dĩ có tình trạng trên là do một số người dân sau khi khai thác đá đã lấn chiếm, san lấp đất núi để tạo ra những khoảnh đất có diện tích từ 25 - 30m2, sau đó rao bán với giá rẻ nhằm thu hút những người dân có thu nhập thấp muốn định cư.

Những viên đá chẻ và khoảng đất núi đang rao bán.

Tiếp tục đi dọc theo những con đường núi quanh co, ngoằn ngoèo, chúng tôi phát hiện thêm khoảng chục mỏ đá (một số mỏ đá bỏ trống, một số vẫn đang được người dân tận thu) nằm rải rác ở các tổ dân phố 9, 11, 14 Tây Nam, phường Vĩnh Hải. Theo một số người dân địa phương, khu vực này trước đây được biết đến với tên gọi: “Khu chẻ đá”. Nhận định về thực trạng khai thác đá, lấn chiếm đất núi trái phép của một bộ phận dân cư khu vực núi Hòn Sạn, ông Hoàng Trọng Vinh, Trưởng phòng Khoáng sản, Sở Tài nguyên và Môi trường cho biết: “Núi Hòn Sạn không nằm trong quy hoạch khai thác khoáng sản của tỉnh (tức là nghiêm cấm việc khai thác đá). Do vậy, việc khai thác đá, lấn chiếm đất núi của một bộ phận dân cư xung quanh núi là việc làm trái pháp luật và gây tổn thất cho sự phát triển kinh tế, môi trường của tỉnh. Việc làm này cần được xử lý một cách triệt để. Tuy nhiên, do công tác quản lý yếu kém cộng với sự thiếu cương quyết của các cơ quan chức năng cấp phường, thành phố trong việc xử lý các trường hợp vi phạm nên đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như hiện nay”.

° CÔNG TÁC QUẢN LÝ YẾU KÉM?

Thực trạng khai thác đá, lấn chiếm đất núi xây dựng nhà ở trái phép của một bộ phận người dân và hướng giải quyết như thế nào, câu hỏi này đến nay vẫn còn bỏ ngỏ. Qua tìm hiểu, chúng tôi được ông Đặng Thắng Lân, Tổ trưởng tổ dân phố 9 Tây Nam, Vĩnh Hải cho biết: “Từ trước đến nay, đối với người dân khu vực này, khai thác đá được coi là một nghề. Bởi đa số họ là những người dân nghèo, ngoài nguồn thu nhập từ bán đá, đất núi, họ không biết làm gì”. Cũng theo ông Lân, các khu mỏ đá được hình thành từ rất lâu (trước năm 1975). Ban đầu, một số người dân đến khai hoang. Sau đó, khu vực này được chuyển sang cho Hợp tác xã Chẻ đá Phú Khánh quản lý. Hoạt động được một thời gian, Hợp tác xã tan rã, nhưng những hội viên của Hợp tác xã vẫn khai thác các mỏ đá đến tận bây giờ. Ông Lân thừa nhận, đây là khu vực đất, núi thuộc sự quản lý của các cơ quan chức năng. Vì thực trạng khai thác đá, lấn chiếm đất núi tại khu vực này đã diễn ra trong thời gian dài (hơn 30 năm) nên người dân cơ bản đã ổn định cuộc sống bằng nghề khai thác… núi Hòn Sạn.

Núi Hòn Sạn đang bị “xẻ thịt”.

Trong khi hoạt động khai thác đá, lấn chiếm đất núi của một bộ phận dân cư là trái phép thì việc giải quyết, xử lý vi phạm của các cơ quan chức năng không được rốt ráo. Để tìm hiểu hướng giải quyết thực trạng khai thác đá, lấn chiếm đất và xây dựng nhà ở trái phép tại khu vực núi Hòn Sạn, chúng tôi đã trực tiếp đến liên hệ với các cơ quan chức năng cấp phường, thành phố như: phường Vĩnh Hải, Vĩnh Phước và TP. Nha Trang, nhưng kết quả chúng tôi nhận được không mấy sáng sủa. Tại UBND phường Vĩnh Hải, câu trả lời của nhân viên văn thư là lãnh đạo đi vắng. Đến UBND phường Vĩnh Phước thì lại thấy bảng thông báo từ ngày 14 đến 18-8 phường không tiếp dân. Chỉ riêng Phòng Tài nguyên và Môi trường TP. Nha Trang là có cung cấp cho chúng tôi những thông tin về thực trạng khai thác đất, đá ở khu vực núi Hòn Sạn. Tuy nhiên, hướng giải quyết thực trạng này, đơn vị vẫn còn phải chờ sự chỉ đạo của cấp trên…

Một số người dân đang vô tư “xẻ” núi.

Sự việc này cho thấy, tình trạng khai thác đá, lấn chiếm đất núi của một bộ phận người dân khu vực núi Hòn Sạn không chỉ diễn ra trong ngày một ngày hai mà đã kéo dài. Người dân địa phương vi phạm pháp luật khi tự ý khai thác đá, lấn chiếm đất núi, xây dựng nhà ở trái phép. Lỗi của người dân đã rõ, tuy nhiên, các cơ quan quản lý nhà nước cấp phường, thành phố, đơn vị trực tiếp quản lý tài nguyên khoáng sản, đất đai địa phương cũng không thể né tránh trách nhiệm của mình khi để tình trạng này kéo dài và ngày càng gia tăng.

Hiện nay, việc cấm khai thác, lấn chiếm đất núi một cách triệt để là việc làm khó khi “mọi sự đã thành hình”. Vì vậy, để “cứu” núi Hòn Sạn thoát khỏi tình trạng bị “xẻ thịt”, các cơ quan chức năng cần khẩn trương phối hợp rà soát một cách kỹ lưỡng, đưa ra hướng giải quyết hợp tình, hợp lý, đặc biệt là xem xét các chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề, ổn định cuộc sống.

THIÊN BẢO


ÔNG NGUYỄN CHIẾN THẮNG, PHÓ CHỦ TỊCH THƯỜNG TRỰC UBND TỈNH:

Theo đồ án quy hoạch hệ thống cây xanh TP. Nha Trang đến năm 2010 và 2020 đã được phê duyệt năm 2005, Đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng 1/2.000 khu dân cư phường Vĩnh Thọ - Vĩnh Phước, khu dân cư phường Vĩnh Hải - Vĩnh Hòa (được duyệt tháng 6-2009) thì khu vực núi Hòn Sạn được quy hoạch sử dụng đất trồng rừng, tạo cảnh quan cây xanh cho thành phố. Do đó, yêu cầu UBND các phường tiến hành công bố quy hoạch để mọi người dân trong địa bàn được biết và thực hiện đúng quy hoạch, đồng thời cần tăng cường công tác vận động, tuyên truyền, kiểm tra; kiên quyết xử lý các trường hợp lấn chiếm đất, đá, xây dựng công trình trái phép trên địa bàn, đặc biệt là khu vực núi Hòn  Sạn (nghiêm cấm việc khai thác đá tại đây).

.

các thông tin tiện ích